साहस Times :-  १६ जानेवारी हा दिवस मराठा साम्राज्याच्या इतिहासात अत्यंत गौरवशाली मानला जातो. या दिवशी, इ.स. १६८१ साली रायगडावर छत्रपती संभाजी महाराजांचा विधीवत राज्याभिषेक झाला. या राज्याभिषेक दिनानिमित्त संपूर्ण महाराष्ट्रात तसेच देशभरात मोठ्या उत्साहात आणि जल्लोषात कार्यक्रमांचे आयोजन केले जाते.
छत्रपती संभाजी महाराजांचा जन्म १४ मे १६५७ रोजी पुरंदर येथे झाला. ते छत्रपती शिवाजी महाराजांचे ज्येष्ठ पुत्र असून, शौर्य, साहस, बुद्धिमत्ता आणि विद्वत्तेचे प्रतीक होते. संस्कृतसह १३ भाषांचे ज्ञान असलेले संभाजी महाराज उत्कृष्ट राजकारणी, कुशल सेनानी आणि प्रतिभावंत साहित्यिक होते.
शिवाजी महाराजांच्या राज्याभिषेकापर्यंत संभाजी महाराज राजकारणात व रणांगणात पूर्णतः परिपक्व झाले होते. मात्र दरबारी कारस्थानांमुळे त्यांना अनेक अडचणींना सामोरे जावे लागले. कोकणातील शृंगारपूरची सुभेदारी, धर्मकार्यातील योगदान, संत-महात्म्यांप्रती असलेली निष्ठा आणि सक्तीच्या धर्मांतराविरोधातील ठाम भूमिका यातून त्यांचा कणखर स्वभाव दिसून येतो.
३ एप्रिल १६८० रोजी छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या निधनानंतर स्वराज्यात अस्थिरतेचे वातावरण निर्माण झाले. या कठीण काळात, अनेक अडथळे पार करत संभाजी महाराजांनी २० जुलै १६८० रोजी सत्ता हाती घेतली. अखेर १६ जानेवारी १६८१ रोजी रायगडावर त्यांचा विधीवत राज्याभिषेक पार पडला आणि ते मराठा साम्राज्याचे दुसरे छत्रपती बनले.
राज्याभिषेकानंतर त्यांनी अष्टप्रधान मंडळाची पुनर्रचना केली, कैद्यांना मुक्त केले आणि स्वराज्याची व्यवस्था पूर्वीप्रमाणेच चालू राहील, अशी हमी जनतेला दिली. त्यांच्या नावाची नाणी पाडण्यात आली तसेच स्वतंत्र राजमुद्राही वापरण्यात आली.
राज्याभिषेकानंतर अवघ्या काही दिवसांतच संभाजी महाराजांनी बुऱ्हाणपूरवर धडक मोहीम राबवून प्रचंड संपत्ती हस्तगत केली. या घटनेमुळे औरंगजेब संतप्त झाला आणि त्याने स्वतः मराठ्यांविरुद्ध मोहीम उघडली. अफाट मोगली सैन्याशी सामना करताना संभाजी महाराजांनी असामान्य धैर्य, युद्धकौशल्य आणि नेतृत्वगुण दाखवले. पोर्तुगीज, सिद्दी, म्हैसूरचा राजा यांसारख्या शत्रूंनाही त्यांनी रोखले.
संभाजी महाराज केवळ पराक्रमी योद्धेच नव्हे तर उत्तम साहित्यिकही होते. बुधभूषण, नायिकाभेद, नखशिख आणि सातसतक हे ग्रंथ त्यांच्या विद्वत्तेची साक्ष देतात. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी सुमारे १२० लढाया केल्या असून, एकाही लढाईत ते पराभूत झाले नाहीत.
असा हा पराक्रम, त्याग आणि स्वराज्यनिष्ठेचा तेजस्वी अध्याय असलेला १६ जानेवारी – छत्रपती संभाजी महाराजांचा राज्याभिषेक दिन मराठा इतिहासात सदैव गौरवाने स्मरणात राहील. या पावन दिनानिमित्त छत्रपती संभाजी महाराजांना त्रिवार अभिवादन.

सातारा प्रतिनिधी :- सातारा जिल्ह्यातील जिल्हा परिषद आणि पंचायत समिती निवडणुकांच्या पार्श्वभूमीवर महायुतीतील घटक पक्षांनी शिवसेना (शिंदे गट) आणि शिवसैनिकांना योग्य सन्मान द्यावा, अशी ठाम भूमिका पालकमंत्री तथा राज्याचे पर्यटन मंत्री शंभूराज देसाई यांनी मांडली. आत्मसन्मान राखला गेला आणि जागावाटपाच्या वाटाघाटी यशस्वी झाल्या, तर महायुती म्हणून निवडणूक लढवण्याचा विचार होईल. मात्र सन्मान नसेल, तर शिवसेना स्वबळावर किंवा इतर पर्यायांचा विचार करेल, असे स्पष्ट संकेत त्यांनी दिले.
साताऱ्यात नुकत्याच पार पडलेल्या शिंदे गटाच्या शिवसेनेच्या मेळाव्यानंतर पत्रकारांशी संवाद साधताना देसाई बोलत होते. यावेळी व्यासपीठावर आमदार महेश शिंदे, संजीवराजे नाईक निंबाळकर, माजी आमदार दीपकराव चव्हाण, नगराध्यक्ष राजेंद्र यादव, जिल्हाध्यक्ष रणजितसिंह भोर गटाच्या जिल्हा संपर्कप्रमुख रेशमाताई जगताप यांच्यासह अनेक पदाधिकारी उपस्थित होते.
देसाई म्हणाले की, महायुतीतील घटक पक्ष म्हणून जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणुकीतील जागावाटपात शिवसेनेला प्राधान्य मिळाले पाहिजे. तिन्ही घटक पक्षांनी सन्मानाची वागणूक दिली तरच एकत्र निवडणूक लढवली जाईल. अन्यथा स्वबळावर लढण्याचा निर्णय घेतला जाईल. जागावाटपासाठी आमचे सर्व चर्चेचे पर्याय खुले असून, जो समविचाराने चर्चा करेल, त्याच्याशी राजकीय समीकरणांचा विचार केला जाईल, असेही त्यांनी स्पष्ट केले.
पालिका निवडणुकीप्रमाणे जर यावेळी महायुती झाली नाही, तर शिवसेना स्वतंत्रपणे निवडणूक लढवेल. कराड पालिकेप्रमाणे पूर्ण ताकदीने आणि आपल्या पद्धतीने जिल्हा परिषद व पंचायत समिती निवडणुकांना सामोरे जाण्यात येईल, असे त्यांनी सांगितले. फलटण पालिकेत काही अंदाज चुकल्याने अपयश आल्याचे त्यांनी मान्य केले.
राष्ट्रवादी काँग्रेस (अजित पवार गट) किंवा भाजपकडून अद्याप कोणताही अधिकृत प्रस्ताव आलेला नसल्याचेही देसाई यांनी स्पष्ट केले. प्रत्येक विधानसभा मतदारसंघनिहाय पक्ष निरीक्षक नेमून अहवाल घेतले जाणार असून, पक्ष निवडणुकीसाठी पूर्णपणे सज्ज असल्याचे त्यांनी सांगितले. जिल्हा परिषद गट व पंचायत समिती गणनिहाय इच्छुकांची माहिती गोळा करण्यात आली असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.