Know How Diabetes Causes Heart Disease : आजकाल मधुमेह आणि हृदयविकाराचा धोक्याचे प्रमाण वाढत चालले आहे. बदलच्या जीवनशैलीमुळे खाण्या-पिण्याच्या सवयी हे या समस्यांचे मुख्य कारण बनले आहे. पण तुम्हाला माहीत आहे का, मधुमेह आणि हृदयविकार हे दोन्ही आजार एकमेकांशी खोलवर जोडलेले आहेत. तज्ज्ञांच्या मते मधुमेह असलेल्या व्यक्तींना हृदयविकार होण्याची शक्यता सामान्य लोकांपेक्षा खूप जास्त असते. ज्या मेटाबॉलिक असंतुलनामुळे रक्तातील साखर वाढते यामुळे रक्तवाहिन्या आणि हृदयाला हानी पोहोचवते.

Add Zee News as a Preferred Source

डायबिटीज हृदयासाठी का घातक आहे?

जेव्हा रक्तातील साखरेचे प्रमाण सतत वाढत राहते तेव्हा धमन्यांमध्ये सूज आणि कडकपणा येतो, याला एथेरोस्क्लेरोसिस म्हणतात. यामुळे रक्तवाहिन्या आखूड होतात आणि हृदय तसेच मेंदूमध्ये ऑक्सिजनचा पुरवठा कमी होतो. मधुमेहामध्ये उच्च रक्तदाब, खराब कोलेस्ट्रॉल आणि लठ्ठपणा या समस्या सामान्य असतात. या सर्व समस्या एकत्रिपणे झाल्यामुळे “मेटाबॉलिक सिंड्रोम” होण्याची शक्यता असते, जे हळूहळू हृदयाला नुकसान पोहोचवते.

आरोग्यावर काय परिणाम होतो?

डायबिटीज असलेल्या जवळपास 70% रुग्णांचा मृत्यू हृदयरोगामुळे होतो, जसे की हार्ट अटॅक, स्ट्रोक किंवा हार्ट फेल्युअर. पण योग्य काळजी आणि वेळीच उपचार घेतल्यास हे टाळता येऊ शकते. एका संशोधनानुसार रक्तातील साखर, रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉल काटेकोरपणे नियंत्रणात ठेवल्यास हृदयरोगाचा धोका खूप कमी होऊ शकतो. SGLT2 इनहिबिटर्स आणि GLP-1 रिसेप्टर एगोनिस्टसारख्या आधुनिक औषधांमुळे केवळ साखर कमी होत नाही, तर हृदय आणि किडनीचेही संरक्षण होते.

यापासून वाचण्यासाठी तुम्ही स्वतः स्वतःची काळजी घ्यायला हवी. नियमितपणे हृदयाची तपासणी करा. नियमितपणे व्यायाम करा आणि वजन नियंत्रणात ठेवा. तुमच्या आहारात फायबरयुक्त संतुलित अन्नपदार्थांचा समावेश करा. धूम्रपान करणे टाळा. 

१. मधुमेह असला तरी हृदयरोग टाळता येऊ शकतो का?

उत्तर : होय, पूर्णपणे टाळता येऊ शकतो असं नाही, पण रक्तातील साखर, रक्तदाब आणि कोलेस्ट्रॉल काटेकोरपणे नियंत्रणात ठेवल्यास हृदयरोगाचा धोका 50-70% पर्यंत कमी होऊ शकतो.

२. मधुमेहाच्या रुग्णांचा मृत्यू मुख्यतः कशामुळे होतो?

उत्तर : मधुमेह असलेल्या जवळपास 70% रुग्णांचा मृत्यू हृदयविकारामुळे (हार्ट अटॅक, स्ट्रोक किंवा हार्ट फेल्युअर) होतो. म्हणूनच मधुमेहाला “सायलेंट हार्ट किलर”ही म्हणतात.

३. हृदय आणि किडनी दोन्हींचे संरक्षण करणारी औषधे कोणती?

उत्तर :  SGLT2 इनहिबिटर्स (उदा. डापाग्लिफ्लोझिन, एम्पाग्लिफ्लोझिन) आणि GLP-1 रिसेप्टर एगोनिस्ट (उदा. लिराग्लुटाइड, सेमाग्लुटाइड) ही आधुनिक औषधे साखर कमी करतातच, पण हृदय आणि किडनीला अतिरिक्त संरक्षणही देतात.

(Disclaimer: वरील माहिती सामान्य संदर्भांवरून घेण्यात आली आहे. ‘झी २४ तास’ याची खातरजमा करत नाही. यामधून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा केला गेलेला नाही. कुठलीही लक्षणं जाणवल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)

तुम्हाला अचानक छातीत दुखणे येते आणि तुम्हाला भीती वाटते की हा हृदयविकाराचा झटका असू शकतो? किंवा तुम्हाला वाटते की ते फक्त गॅस किंवा अ‍ॅसिडिटीमुळे आहे? जर असेल तर हा लेख तुमच्यासाठी आहे. पोषण आणि आहार तज्ञ सोनिया नारंग त्यांच्या इंस्टाग्राम चॅनेल @sonianarangsdietclinics वरील एका खास व्हिडिओमध्ये स्पष्ट करतात की तुम्ही छातीत दुखण्याशी संबंधित लक्षणे कशी समजून घेऊ शकता आणि ते हृदयविकाराचे लक्षण आहे की फक्त अ‍ॅसिडिटी कसे ठरवू शकता. खरं तर, भारतात दरवर्षी लाखो लोकांना हृदयविकाराचा झटका येतो. लोक अनेकदा सुरुवातीच्या लक्षणांना हलके मानतात, त्यांना वाटते की ते फक्त अपचन किंवा गॅस आहे. अशा परिस्थितीत, वेळेवर ओळख आणि प्रतिसाद जीव वाचवू शकतो. 

Add Zee News as a Preferred Source

छातीत दुखण्याची लक्षणे?

जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) मते, दरवर्षी जगभरात सुमारे ६८ दशलक्ष लोकांचा मृत्यू होतो. यापैकी बहुतेक मृत्यू हृदयरोग, स्ट्रोक आणि श्वसनाचे आजारांमुळे होतात. भारतात दरवर्षी लाखो लोकांना हृदयविकाराचा झटका येतो. लोक अनेकदा सुरुवातीच्या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करतात, जे धोकादायक असू शकतात. छातीत दुखणे हृदयविकाराचा झटका, आम्लता, गॅस, स्नायूंचा ताण आणि ताण यासारख्या अनेक कारणांमुळे होऊ शकते. तथापि, जर वेदना वारंवार होत असतील किंवा इतर लक्षणांसह असतील तर त्याकडे दुर्लक्ष करू नये.

हृदयविकाराचा झटका आणि ऍसिडिटी यात फरक कसा करायचा?

१. वेदना कुठे पसरत आहे?

सोनिया नारंग यांच्या मते, जर वेदना घशापुरती मर्यादित असतील तर ते सहसा आम्लतेचे लक्षण असते. तथापि, जर वेदना तुमच्या खांद्यावर, जबड्यात किंवा डाव्या हातापर्यंत पसरत असतील तर ते हृदयविकाराच्या झटक्याचे चेतावणी चिन्ह असू शकते.

२. वेदनांचे स्वरूप काय आहे?

जर तुम्हाला जळजळ वाटत असेल तर ते आम्लतेचे असू शकते. तथापि, जर तुम्हाला तुमच्या छातीत जडपणा किंवा दाब जाणवत असेल तर ते हृदयविकाराचे लक्षण असू शकते. हे टाळले पाहिजे.

३. झोपल्यावर वेदना वाढतात का?

सोनिया नारंग म्हणतात, जर झोपल्यावर वेदना वाढल्या तर ते आम्लपित्त असू शकते. तथापि, जर झोपल्याने काही फरक पडला नाही आणि वेदना कायम राहिली तर ते हृदयरोग असू शकते.

४. तुमच्या तोंडाला वाईट चव येते का?

जर तुम्हाला तोंडात कडूपणा, ढेकर येणे किंवा पोटात जळजळ जाणवत असेल तर ही आम्लपित्तची लक्षणे आहेत. तथापि, जर तुम्हाला घाम येणे, चक्कर येणे किंवा श्वास घेण्यास त्रास होत असेल तर ताबडतोब सावध रहा, कारण ही हृदयविकाराच्या झटक्याची उत्कृष्ट लक्षणे आहेत.

आम्लपित्तेसाठी घरगुती उपाय

एक ग्लास कोमट पाण्यात थोडे लिंबू आणि मध मिसळून प्या.

चमूटभर ओरेगॉन आणि काळे मीठ चावा.

जेवल्यानंतर लगेच झोपणे टाळा.

चहा, कॉफी आणि तळलेले पदार्थ टाळा.

तणाव कमी करण्यासाठी योग आणि ध्यान करा.

डॉक्टरांना कधी भेटावे

छातीत सतत जडपणा येणे

घाम येणे, चक्कर येणे किंवा मळमळ होणे

श्वास घेण्यास त्रास होणे

खांदा, जबडा आणि डाव्या हातापर्यंत वेदना पसरणे. 

(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती ज्योतिष शास्त्रावर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. झी 24 तास या गोष्टींना दुजोरा देत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी संबंधित विषयातील तज्ज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या.)