भोपळ्याच्या बिया अविश्वसनीयपणे फायदेशीर आहेत. तुम्ही त्यांना अनेक वेळा पाहिले असेल, परंतु तुम्हाला त्यांचे अद्वितीय गुणधर्म कदाचित कळले नसतील. आहारतज्ज्ञांनी त्यांना विशेषतः महिलांसाठी अत्यंत आरोग्यदायी म्हणून घोषित केले आहे. 

Add Zee News as a Preferred Source

महिलांच्या आरोग्यासाठी भोपळ्याच्या बिया

महिलांचे आरोग्य खूप संवेदनशील असते. मासिक हार्मोनल बदल आणि मासिक पाळीमुळे त्यांना बाहेरून न दिसणाऱ्या अनेक अंतर्गत समस्यांना तोंड द्यावे लागते. समस्या अशी आहे की महिलांनी या समस्यांवर अनेक वेळा उपाय पाहिले असतील, परंतु त्यांचे महत्त्व कदाचित त्यांना कळले नसेल. आहारतज्ज्ञ मनोल मेहता म्हणतात की ३० वर्षांपेक्षा जास्त वयाच्या महिलांनी दररोज १-२ चमचे या बिया खाव्यात. त्यांनी लिहिले की तुम्ही स्वयंपाकघरात या बिया अनेक वेळा पाहिल्या असतील, परंतु तुमच्या हार्मोन्स, त्वचा, मूड आणि प्रजननक्षमतेसाठी त्यांचे फायदे कल्पनाही केली नसतील.

आहारतज्ज्ञांच्या मते, दररोज एक चमचा भोपळ्याच्या बिया खाल्ल्याने महिलांना त्यांचे शरीर संतुलित राहण्यास मदत होते. म्हणून, या पाच फायद्यांमुळे प्रत्येक महिलेने त्यांचे नियमितपणे सेवन करावे.

नैसर्गिक झिंक बूस्ट

भोपळ्याच्या बियांमध्ये झिंक नावाचे एक महत्त्वाचे खनिज असते, जे महिलांमध्ये निरोगी आणि संतुलित ओव्हुलेशन, अंडी गुणवत्ता आणि प्रोजेस्टेरॉन पातळी राखण्यासाठी आवश्यक असते. या समस्यांमुळे प्रजनन क्षमता आणि गर्भधारणेच्या समस्या उद्भवू शकतात.

हार्मोन हार्मोनी

भोपळ्याच्या बिया महिलांमध्ये इस्ट्रोजेन हार्मोन्स संतुलित करतात, जे पीएमएस लक्षणे, मूड स्विंग आणि ब्रेकआउट्स दूर करण्यास मदत करू शकतात.

चमकणारी त्वचा आणि केस

प्रत्येक महिलेला निरोगी त्वचा आणि केस हवे असतात, म्हणून या बियांचे सेवन करावे कारण त्यात ओमेगा-३ आणि अँटीऑक्सिडंट्स असतात, जे जळजळ कमी करण्यासाठी, कोलेजन उत्पादनास समर्थन देण्यासाठी आणि निरोगी केसांच्या वाढीस प्रोत्साहन देण्यासाठी आवश्यक असतात.

नैसर्गिक ताणतणाव आराम

तणाव एखाद्याच्या आरोग्यासाठी हानिकारक असू शकतो. भोपळ्याच्या बियांमधील मॅग्नेशियमचे प्रमाण स्नायूंना आराम देते. महिलांसाठी, ते पेटके आणि दिवसाचा थकवा दूर करण्यास मदत करते.

चांगली झोप समर्थन

भोपळ्याच्या बिया ट्रिप्टोफॅनचा समृद्ध स्रोत आहेत, एक अमीनो आम्ल जे सेरोटोनिन आणि मेलाटोनिन तयार करण्यास मदत करते, तुमच्या शरीराचे नैसर्गिक झोपेचे संप्रेरक.

कसे खावे?

सॅलड, ब्रेड किंवा लाडूंवर शिंपडा
स्मूदी किंवा सूपमध्ये मिसळा
ओट्स किंवा भाजलेल्या स्नॅक्समध्ये समाविष्ट करा

Turmeric side effects in cancer: एक वृद्ध महिलेला किडनीचा कर्करोग म्हणजेच रिनल सेल कार्सिनोमा झाला होता. तो फुफ्फुसातही पसरला होता. त्यामुळे डॉक्टरांनी केमोथेरपीचा कोर्स सुरू केला. तिसरे सत्र सुरू होण्याआधीच त्या महिलेचा दुर्दैवी मृत्यू झाला. मुख्य उपचाराबरोबरच त्यांनी एका स्थानिक वैद्याच्या सल्ल्याने हळदीच्या कॅप्स्यूल्स मोठ्या प्रमाणात घेत होत्या, कारण हळदीने कर्करोग बरा होतो असा दावा वैद्याने केला होता. पुढे जे झालं ते फार धक्कादायक होते. 

Add Zee News as a Preferred Source

मृत्यूचे धक्कादायक कारण

हळदीच्या कॅप्स्यूल्स खाल्ल्याने महिलेचे शरीर पूर्ण पिवळे पडले होते आणि श्वास घेण्यास खूप त्रास होत होता. हे यकृतात कॅन्सर पसरल्यामुळे झालेली कावीळ असल्याचे सुरुवातीला डॉक्टरांना वाटले. यानंतर डॉक्टर अक्षय केवलाणी यांनी तपासणी केली. त्यावेळी रुग्णाच्या डोळ्यांचा पांढरा भाग स्वच्छ होता, म्हणजे ही कावीळ नव्हती. नातेवाईकांना विचारल्यावर समजले की हळदीच्या कॅप्स्यूल्स जास्त प्रमाणात घेतल्याने हळदीतील करक्युमिन नावाचे घटक त्वचेखाली साठले आणि शरीर पिवळे दिसू लागले. याचबरोबर श्वासाच्या तक्रारी वाढून महिला रुग्णाचा मृत्यू झाला.

हळदीचे फायदे आणि मर्यादा

हळदीत करक्युमिन असते, ज्याला जंतुनाशक आणि दाह कमी करणारे गुणधर्म आहेत. प्रयोगशाळेत उच्च डोसमध्ये थेट कर्करोगाच्या पेशींवर लावल्यास त्या नष्ट होतात असे दिसते. पण मानवी शरीरात हळद तोंडावाटे घेतल्यास पचनसंस्थेतच करक्युमिन नष्ट होते. फारच थोडे रक्तात जाते आणि कर्करोगाच्या पेशींपर्यंत पोहोचण्याची शक्यता जवळपास नाही. त्यामुळे हळद कर्करोगावर प्रभावी उपचार ठरू शकत नाही, असे डॉक्टर सांगतात.

जास्त हळद घेण्याचे धोके

हळद थोड्या प्रमाणात आरोग्यासाठी चांगली असते, पण जास्त प्रमाणात घेतल्यास ती विषारी ठरू शकते. या प्रकरणात हळदीच्या कॅप्स्यूल्समुळे शरीरात करक्युमिन साठून त्वचा पिवळी झाली आणि श्वास घेणे कठीण झाले. हे लक्षण कर्करोगाच्या प्रगतीसारखे वाटले, पण प्रत्यक्षात हळदीच्या अतिसेवनामुळे झाले. अशा चुकीच्या उपचारांमुळे रुग्णाचा जीव धोक्यात येऊ शकतो.

डॉक्टरांचा महत्त्वाचा सल्ला:

कॅन्सरसारख्या गंभीर आजारात घरगुती उपाय किंवा स्थानिक वैद्यांच्या सल्ल्यावर अवलंबून राहू नका. फक्त ऑन्कोलॉजिस्ट म्हणजे कर्करोगतज्ज्ञ डॉक्टरांचाच सल्ला घ्या. हळद किंवा इतर घरगुती गोष्टी जास्त प्रमाणात घेण्याआधी तज्ज्ञांचा सल्ला आवश्यक आहे. प्रयोगशाळेतील निकाल मानवी शरीरात लागू होत नाहीत हे लक्षात ठेवा.

यातून काय शिकण्यासारखं?

चांगल्या हेतूने केलेले चुकीचे उपाचर अनेकदा घातक ठरू शकतात. कर्करोगावर वैज्ञानिक आणि सिद्ध उपचारांवरच विश्वास ठेवा. स्वतःहून औषधे किंवा पूरक गोष्टी घेऊ नका, विशेषतः केमोथेरपी चालू असताना काळजी घ्या. यामुळे वेळेवर उपचारात अडथळा येऊ शकतो आणि जीवाला धोका निर्माण होऊ शकतो. आरोग्याच्या बाबतीत नेहमी तज्ज्ञांचेच मार्गदर्शन घ्या.

Sprouts or boiled Which chana are better: हरभरा, चणा आरोग्यासाठी खूप फायदेशीर मानला जातो. थंडीमध्ये तर हे कडधान्य आवर्जून खायला हवं. चण्यात त्यात तुमच्या शरीराला आवश्यक असलेले सर्व पोषक घटक असतात. चण्यामध्ये लोह, प्रथिने, कॅल्शियम, फायबर आणि असे बरेच पोषक तत्त्व असतात .असे म्हटले जाते की जरी तुम्ही मांसाहारी पदार्थ खाल्ले नाहीत तरी चणे खाल्ल्याने तुमचे प्रथिनांचे प्रमाण कायम राहते. नॉन व्हेज एवढं प्रोटीन तुम्हाला त्यातून मिळेल.  म्हणूनच लोक अनेकदा ते त्यांच्या आहारात समाविष्ट करतात. काही लोक चणे मोडनंतर खातात, काही ते उकडल्यानंतर आणि काही ते भाजून खातात. आता प्रश्न असा आहे की चणे खाण्याच्या कोणत्या पद्धतीमुळे सर्वात जास्त आरोग्य फायदे मिळतात. चला हे सविस्तरपणे पाहूया.

Add Zee News as a Preferred Source

कोणत्या प्रकारचा चणा फायद्याचा?

एक्सपर्टनुसार तर सगळ्याच पद्धतीचे चणे तुम्हाला फायदेशीर ठरतात. पण मोड आलेल्या चण्यांबद्दल बोलायचं झाल्यास यामुळे पाचन छान राहते. यामुळे गॅसची समस्या कमी होते. कोलेस्टेरॉल कमी करण्यासाठी फायबर अत्यंत प्रभावी आहे. त्यात पोटॅशियमचे प्रमाणही चांगले असते, जे उच्च रक्तदाब नियंत्रित करण्यास मदत करते आणि रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते. मोड आलेल्या चण्यामध्ये सर्व प्रकारचे पोषक घटक जास्त असतात कारण ते गरम केले जात नाही.

उकडलेले चणे 

उकडलेले चणे हे सुद्धा पचनक्रिया चांगले करण्याचे काम करते.  ते पचायलाही सोपे असतात, परंतु उष्णतेमुळे त्यांचे पौष्टिक मूल्य मोड आलेल्या चण्यांपेक्षा कमी असते. उकडलेले चणे  शरीराला ऊर्जा प्रदान करते आणि वजन कमी करण्यास देखील मदत करते. चणे खाल्ल्याने तुमची भूक कमी होण्यास मदत होते, ज्यामुळे तुम्हाला अतिरिक्त कॅलरीजचे सेवन टाळण्यास मदत होते. त्यात लोह देखील असते जे अशक्तपणा दूर करण्यास मदत करते.

भाजलेले चणे हे एक आरोग्यदायी, कमी फॅट्स, हाय प्रथिनेयुक्त नाश्ता आहे. ते खाण्याचे अनेक फायदे आहेत, ज्यात हृदयाचे आरोग्य वाढवणे देखील समाविष्ट आहे. मधुमेहींसाठी देखील हे फायदेशीर आहे कारण ते रक्तातील ग्लुकोजची पातळी कमी करते. पण, काही लोकांना ते खाल्ल्यानंतर पचनाच्या समस्या येऊ शकतात.

Winter Mouth Fog Reason: तुम्ही निरिक्षण केलेच असेल की, हिवाळ्यात कडाक्याच्या थंडीत बोलताना किंवा श्वास बाहेर टाकताना तोंडातून वाफ येते. हॉलिवूड चित्रपटांमध्ये तुम्ही पाहिलेच असेल की, परदेशात थंड वातावरण असते म्हणून तेथिल रहिवाशांच्या तोंडातून वाफ येते. पण भारतातही थंडीचे प्रमाण वाढले की, आपल्याही तोंडातून वाफ येते. याबाबत अनेकांना फारच नवल वाटते. पण तुम्ही कधी विचार केला आहे का की, ही वाफ नक्की येते तरी कुठून? आणि तोंडातून येणारी ही वाफ केवळ हिवाळ्यातच का येते उन्हाळ्यात का नाही? चला तर मग जाणून घेऊया यामागचे नेमके कारण. 

Add Zee News as a Preferred Source

हिवाळ्यात तोंडातून वाफ काय येते?

आपले शरीर 70 टक्के पाण्याने बनलेले असते. तसेच आपल्या फुफ्फुसांमध्येही काही प्रमाणात ओलसरपणा असतो. जेव्हा आपण श्वास घेतो आणि सोडतो तेव्हा केवळ कार्बन डाऑक्साइडच बाहेर पडत नाही तर, शरीरातील उष्णता आणि आर्द्रताही बाहेर पडते. ही आर्द्रता गॅसच्या स्वरूपात बाहेर पडते, जे डोळ्यांना दिसत नाही.  हिवाळ्यात वातावरणातील तापमान जवळजवळ 37 अंश सेल्सियस इतके असते. त्यामुळे जेव्हा श्वास बाहेर टाकला जातो, तेव्हा गॅसच्या स्वरूपात बाहेर पडणारा कार्बन डायऑक्साइड वायूवर, शरीरातील उष्णतेवर आणि आर्द्रतेवर बाहेरील थंड वातावरणाचा परिणाम होतो. वातावरणातील थंडाव्यामुळे डोळ्यांना न दिसणारी ही आर्द्रता पाण्याच्या सूक्ष्म थेंबांमध्ये रूपांतरीत होते, ज्यामुळे तोंडातून वाफ आल्यासारखे वाटते. 

उन्हाळ्यात तोंडातून वाफ का येत नाही? 

आता याउलट उन्हाळ्यात बाहेरील वातावरणाच्या तापमानाचे प्रमाण शरीराच्या तापमानाच्या आसपास असते. जवळपास असते. त्यामुळे श्वास सोडताना तोंडातून बाहेर पडणाऱ्या कार्बनॉडायऑक्साईड वायूवर आणि उष्णतेवर बाहेरील वातावरणाचा काहीच परिणाम होत नाही, म्हणजेच पाण्याच्या थेंबात रूपांतरीत होत नाहीत. यामुळे केवळ थंडीमध्येच तोंडातून वाफ येते आणि उन्हाळ्यात असे नाही होत. 

तोंडातून येणाऱ्या वाफेचे आरोग्यावर परिणाम होतात का?

हिवाळ्यात तोंडातून वाफ येणे ही एक नैसर्गिक प्रक्रिया आहे. पण जर तोंडातून येणाऱ्या वाफेचे प्रमाण जास्त असेल तर मात्र तुम्हाला काळजी घेण्याची आवश्यकता आहे. हिवाळ्यात सर्दी-खोकला यासारखे सामान्य आजार होण्याचे प्रमाण अधिक असते. पण तुम्हाला सर्दी-खोकला झाला असेल आणि नाक बंद होऊन तोंडाने श्वास घ्यावा लागत असेल तर तोंडातून जास्त वाफ येते. काहीवेळा हे इन्फेक्शनचे लक्षण असू शकते. याशिवाय काहीजणांना तोंडाने श्वास घेण्याची सवय असते. यामुळे नाकाऐवजी तोंडातून हवा शरीराच्या आत गेल्याने थेट फुफ्फुसापर्यंत पोहोचते. ज्यामुळे घसा कोरडा पडणे, फुफ्फुसांच्या समस्या जाणवणे, श्वास नीट न घेता आल्यामुळे झोपेत अडथळे येणे यांसारख्या समस्या उद्भवू शकतात. म्हणूनच तोंडातून वाफ येणे नैसर्गिक आहे, पण यासोबत नाक बंद असणे, घसा दुखणे, खोकला किंवा श्वसनाचे इतर त्रास असतील तर त्वरीत डॉक्टरांचा सल्ला घ्या. 

(Disclaimer: वरील माहिती सामान्य संदर्भांवरून घेण्यात आली आहे. ‘झी २४ तास’ याची खातरजमा करत नाही. यामधून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा केला गेलेला नाही. कुठलीही लक्षणं जाणवल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)