साहस टाईम्स :- महाराष्ट्रातील नागरिकांसाठी एक आनंदाची बातमी! राज्य सरकारने १ मेपासून “एक राज्य, एक नोंदणी” योजना सुरू केली आहे, ज्यामुळे आता कुठल्याही सब-रजिस्ट्रार कार्यालयात मालमत्ता कागदपत्रांची नोंदणी करता येणार आहे — मग ती मालमत्ता कुठेही असली तरीही.
महाराष्ट्र सरकारने १ मे रोजी ‘एक राज्य, एक नोंदणी’ योजना सुरू केली आहे. या योजनेमुळे राज्यातील नागरिकांना त्यांची मालमत्ता कोणत्याही सब-रजिस्ट्रार कार्यालयात नोंदणी करण्याची मुभा मिळणार आहे. विशेष म्हणजे, मालमत्ता पुण्यात असो, नागपूरमध्ये असो किंवा नाशिकमध्ये — नोंदणीसाठी आता संबंधित जिल्ह्यात जाण्याची आवश्यकता राहणार नाही.
या धोरणामुळे नोंदणी प्रक्रिया अधिक सोईस्कर, वेळबचत करणारी आणि सुरक्षित होईल. पूर्वी नागरिकांना मालमत्ता असलेल्या ठिकाणच्या कार्यालयात जावे लागत असे, त्यामुळे वेळ, प्रवास आणि लॉजिस्टिक यांचा खर्च वाढत होता. आता या अडचणी दूर होणार आहेत.
मुंबईत सुरुवात झालेल्या या योजनेची अंमलबजावणी १ एप्रिलपासून पुणे आणि ठाण्यातही झाली. आता महाराष्ट्रातील सर्व ५१९ सब-रजिस्ट्रार कार्यालयांत या योजनेची अंमलबजावणी करण्यात आली आहे.
राज्याचे महसूलमंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे म्हणाले, “या नव्या योजनेमुळे नागरिकांचा वेळ वाचेल आणि कागदपत्रांची घसघशीत बचत होईल.”
ही योजना विशेषतः अनिवासी भारतीय (NRI), ज्येष्ठ नागरिक, कायदेशीर सल्लागार, रिअल इस्टेट एजंट्स यांच्यासाठी लाभदायक ठरेल.
नोंदणी शुल्क किंवा मुद्रांक शुल्कावर या धोरणाचा कोणताही परिणाम होणार नाही. मात्र, प्रवासाचा खर्च, कागदपत्र पाठवण्याचा खर्च आणि कार्यालयांचे फेऱ्यांचे त्रास कमी होतील.
कागदपत्रांमध्येही कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. पूर्वीप्रमाणे विक्री करार, ७/१२ उतारे, पॅन-आधार कार्ड, कर पावत्या, छायाचित्रे आणि इतर दस्तऐवज आवश्यक राहणार आहेत.
राज्य सरकारने तंत्रज्ञानाचा वापर वाढवण्यासाठीही पावले उचलली आहेत. राष्ट्रीय माहिती विज्ञान केंद्र (NIC) सॉफ्टवेअर प्रणालींचे आधुनिकीकरण करत असून त्यात GIS आणि ड्रोन मॅपिंगचा समावेश असेल. त्यामुळे व्यवहार अधिक अचूक, वेगवान आणि फसवणूकमुक्त होतील.
२०२३ मध्ये राज्याने मुद्रांक शुल्कातून ४० कोटींपेक्षा जास्त महसूल मिळवला. सरकारला अपेक्षा आहे की, या नव्या योजनेमुळे रिअल इस्टेटमध्ये गुंतवणूक वाढेल आणि बाजार अधिक खुला होईल. तज्ज्ञांच्या मते, “हे धोरण म्हणजे व्यवहारांचे लोकशाहीकरण आणि डिजिटलायजेशनसाठी मोठे पाऊल आहे.”
