Seeds For Protein: मानवी शरीराला प्रथिनांची ( Protein) सर्वाधिक आवश्यकता असते. शरीराचे स्नायू, त्वचा, केस, नखे आणि हाडे तयार होण्यासाठी; तसेच त्यांच्या मजबुतीसाठी प्रथिने महत्त्वाची असतात. याशिवाय शरीरातील पेशींची झीज भरून काढणे आणि जखम लवकरात लवकर बरी करण्याचे कामही प्रथिने करतात. एवढेच काय तर जेव्हा शरीरात कार्बोदकांचे प्रमाण कमी होते, तेव्हा प्रथिने शरीराला ऊर्जा पुरवण्याचे काम करतात. मांसाहारी आहारातून शरीराला प्रथिने प्राप्त होतात. म्हणूनच बऱ्याचदा डॉक्टर सुद्धा मासे, अंडी इतर मांसाहारी पदार्थ खाण्याचा सल्ला देतात. पण तुम्ही शाकाहारी असाल तर, मांसाहार न करताही तुम्ही भरपूर प्रिथने मिळवू शकता. यासाठी तुम्ही तुमच्या आहारात काही पौष्टिक बियांचा समावेश करू शकता. 

Add Zee News as a Preferred Source

भांगेच्या बिया (Hemp Seeds)

अनेकदा भांगेच्या बियांचा संबंध अमली पदार्थांशी जोडला जातो. पण तुम्हाला माहित आहे का, की भांगेच्या बिया खाल्ल्याने कोणतीही नशा होत नाही तर, या बिया आरोग्याकसाठी अत्यंत गुणकारी मानल्या जातात. शाकाहारी व्यक्तींसाठी या बिया प्रिथिनांचा उत्तम स्त्रोत आहेत. मानवी शरीराला एकूण 20 अमिनो अॅसिड्सची गरज असते. त्यापैकी 9 आवश्यक अमिनो अॅसिड्स या बियांमध्ये उपलब्ध असतात. जसे की, हिस्टिडाइन, आयसोल्युसीन, ल्युसीन, लायसीन, मेथिओनिन, फिनाइलअलानीन, थ्रिओनिन, ट्रिप्टोफॅन, व्हॅलिन. तसेच यामध्ये फॅटी अॅसिडही मोठ्या प्रमाणात असते. जे हृदयाच्या आणि मेंदूच्य आरोग्यासाठी फायदेशीर मानले जाते. यामधील फायबरमुळे पचनसंस्था सुधारते. आहारात या बियांचा समावेश केल्यास कोरड्या त्वचेच्या समस्या दूर होतात. 

भोपळ्याच्या बिया (Pumpkin Seeds)

भोपळ्याच्या बियांमध्ये मोठ्या प्रमाणात झिंक असते, जे रोगप्रतिकारशक्ती वाढवण्यास मदत करते. यामध्ये असलेले मॅग्नेशियम हृदय आणि हाडांच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर ठरते. तसेच यामध्ये ओमेगा-3 फॅटी अॅसिड आणि फायबरही असतात. भोपळ्याच्या बियांमध्ये ट्रिप्टोफॅन असते जे शरीरात गेल्यानंतर त्याचे रूपांतर सरोटेनिनमध्ये होते. ज्यामुळे झोपेचे आरोग्य सुधारते. तसेच या बिया रक्तातील साखरेचे प्रमाण कमी ठेवण्यास मदत करतात, जे मधुमेहींसाठी फायदेशीर ठरते. 

सूर्यफुलाच्या बिया (Sunflower Seeds)

सूर्यफुलाच्या बिया हे लहानांपासून-मोठ्यांपर्यंत सर्वांसाठीच एक सुपरफूड आहे. या बिया ऊर्जा, निरोगी चरबी आणि जीवनसत्त्वांचा मोठा स्त्रोत आहेत. यामध्ये व्हिटॅमिन ई हे एक शक्तिशाली अँटीऑक्सिडंट असते. जे पेशींचे नुकसान होण्यापासून वाचवते. तसेच यामधील सेलेनियम शरीरातील सूज कमी करण्यासाठी फायदेशीर ठरते. सूर्यफुलांच्या बियांमध्ये फायटोस्टेरॉल्स असतात, जे रक्तातील कोलेस्ट्रॉलची पातळी कमी करण्यास मदत करतात. तसेच मॅग्लेशियममुळे रक्तदाब नियंत्रित राहतो. 

आहारात या बियांचा समावेश कसा कराल?

भांगेच्या बिया:  सकाळी स्मूदीमध्ये, कोशिंबीरमध्ये किंवा दुधामध्ये घालून खाऊ शकता. 

भोपळ्याच्या बिया: हलक्या भाजून त्यावर मीठ आणि काळी मिरी पूड घाला, प्रोटिन शेक किंवा फळांच्या ज्यूसमध्ये घालून खाऊ शकता. 

सूर्यफुलांच्य बिया: बिया सोलून हलक्या भाजा, केक किंवा मफिन्स बनवताना त्यात घाला, उपमा किंवा ओट्समध्ये घालूनही खाऊ शकता. 

Baby Care Tips: पूर्वी लहान मुलांच्या डोळ्यांत काजळ लावणे ही एक सामान्य आणि शुभ परंपरा मानली जात होती. काजळामुळे वाईट नजर लागत नाही, मुलं अधिक गोड दिसतात आणि नशीब चांगले राहते, अशी अनेकांची समजूत होती. पण काळ बदलला आहे. आज जे काजळ बाजारात मिळते, ते पूर्वीसारखे नैसर्गिक राहिलेले नाही. त्यामुळे ही परंपरा आता हळूहळू मुलांच्या आरोग्यासाठी धोकादायक ठरत असल्याचे डॉक्टर सांगत आहेत.

Add Zee News as a Preferred Source

भारतभरातून अलीकडे काही धक्कादायक प्रकरणे समोर आली आहेत. काजळ लावल्यानंतर अनेक मुलांच्या डोळ्यांना जळजळ, सूज, लालसरपणा आणि संसर्ग झाल्याचे आढळून आले. या घटनांमुळे पालकांमध्ये भीतीचे वातावरण असून डॉक्टरांनीही गंभीर इशारा दिला आहे.

बाजारातील काजळ किती सुरक्षित आहे?
बालरोगतज्ज्ञांच्या मते, सध्या उपलब्ध असलेले बहुतांश काजळ शुद्ध नसते. त्यामध्ये रसायने, कार्बन, शिसे आणि इतर घातक घटक मिसळलेले असतात. हे घटक प्रौढांसाठीही हानिकारक ठरू शकतात, तर लहान मुलांच्या नाजूक डोळ्यांसाठी ते अधिक धोकादायक आहेत.

बालरोगतज्ज्ञांच्या  सांगतात की नवजात मुलांना आणि लहान मुलांच्या डोळ्यांभोवतीची त्वचा अतिशय संवेदनशील असते. थोड्याशा रासायनिक संपर्कामुळेही मोठे नुकसान होऊ शकते. त्यामुळे कोणतीही खात्री नसलेले काजळ वापरणे टाळावे.

काजळामुळे होणाऱ्या आरोग्य समस्या
रासायनिक काजळामुळे डोळ्यांतून पाणी येणे, सतत डोळे चोळणे, खाज सुटणे, लालसरपणा आणि सूज येणे अशी लक्षणे दिसू शकतात. काही प्रकरणांमध्ये संसर्ग इतका वाढतो की डॉक्टरांचा उपचार आणि औषधांची गरज भासते.

दीर्घकाळ काजळ वापरल्यास डोळ्याच्या पटलावर परिणाम होऊन दृष्टी कमजोर होण्याचा धोका असतो. त्यामुळे डॉक्टर कोणत्याही प्रकारचे काजळ मुलांच्या डोळ्यांत लावण्याचा सल्ला देत नाहीत.

एक वर्षाखालील मुलांसाठी खास इशारा
डॉक्टरांच्या मते 1 वर्षाखालील मुलांच्या डोळ्यांत काजळ अजिबात लावू नये. फारच आवश्यक वाटल्यास बाजारातील काजळ पूर्णपणे टाळावे. काजळामुळे अॅलर्जी, जंतुसंसर्ग, पापण्यांवर गाठी येणे आणि डोळ्यांच्या नसांना सूज येण्याचा धोका असतो.

हे ही वाचाः जेवण शिजवताना ‘या’ चुका करणे टाळा, नाहीतर तुम्हीच तुमच्या मुलांचे आरोग्य धोक्यात आणाल!

डोळ्यांची स्वच्छता कशी ठेवावी?
डोळ्यांची स्वच्छता राखण्यासाठी फक्त स्वच्छ कपडा आणि उकळून थंड केलेले पाणी वापरण्याचा सल्ला डॉक्टर देतात. डोळ्यांत लालसरपणा, सूज किंवा जळजळ दिसल्यास त्वरित डॉक्टरांचा सल्ला घ्यावा. परंपरेपेक्षा विज्ञान महत्त्वाचे असून, मुलांच्या डोळ्यांशी कोणताही प्रयोग भविष्यात गंभीर परिणाम करू शकतो, असा इशाराही तज्ज्ञ देत आहेत.

(Disclaimer – या ठिकाणी दिलेली माहिती ज्योतिष शास्त्रावर आधारित असून ती केवळ माहितीसाठी दिली जात आहे. झी 24 तास या गोष्टींना दुजोरा देत नाही. कोणताही उपाय करण्यापूर्वी संबंधित विषयातील तज्ज्ञांचा सल्ला अवश्य घ्या.)