न्यायालयाला कायद्यापेक्षा प्रकरणाच्या परिस्थितीनुसार न्याय द्यावा लागतो, कारण कायदे हे मानवाच्या कल्याणासाठी बनवले जातात. शुक्रवारी सर्वोच्च न्यायालयाने असाच एक आदेश दिला, ज्यामध्ये बलात्काराच्या दोषीची शिक्षा रद्द करण्यात आली. या व्यक्तीने एका अल्पवयीन मुलीवर बलात्कार केला होता. या प्रकरणात, ही व्यक्ती कायद्याच्या दृष्टीने गुन्हेगार असल्याचे सिद्ध झाले, परंतु पीडितेने सांगितले की, तिला या व्यक्तीवर प्रेम होते. दीर्घ कायदेशीर लढाईनंतर, या मुलीला अखेर खरा ‘न्याय’ मिळाला आहे. सर्वोच्च न्यायालयाने स्पष्ट केले की,  हा निर्णय पूर्वग्रहदूषित मानला जाणार नाही. नेमकं प्रकरण काय आहे? 

घटना समजून घ्या? 

हे प्रकरण पश्चिम बंगालमधील आहे, जिथे 2018 मध्ये एका 14 वर्षांच्या मुलीवर 25 वर्षांच्या तरुणाने बलात्कार केला होता. बलात्कार प्रकरणात तरुणाला दोषी ठरवत कनिष्ठ न्यायालयाने त्याला पॉक्सो कायद्याअंतर्गत 20 वर्षांच्या तुरुंगवासाची शिक्षा सुनावली. पण जेव्हा मुलीने सांगितले की ती त्या तरुणावर प्रेम करते तेव्हा या प्रकरणाला एक नवीन वळण मिळाले. दोघांचेही लग्न झाले होते आणि ती स्वतः घरातून पळून गेली होती. पुढे तिवे असेही सांगितले की,तिला एक लहान मुलगी देखील आहे. आता ती मुलगी तिच्या पतीला आणि तिच्या कुटुंबाला वाचवण्यात व्यस्त झाली. शेवटी, या मुलीचे कुटुंब तुटण्यापासून वाचले. न्यायालयाने बलात्काराच्या दोषीला सोडले. हा ‘सर्वोच्च’ निर्णय न्यायमूर्ती अभय एस. यांनी दिला. ओका आणि उज्ज्वल भुईयान यांच्या खंडपीठाने कलकत्ता उच्च न्यायालयाच्या निर्णयाविरुद्ध दाखल केलेल्या अपीलावर सुनावणी करताना हा आदेश दिला.

२०१८ मध्ये एका १४ वर्षांच्या मुलीवर बलात्कार झाला आणि त्या तरुणाला २० वर्षांची शिक्षा सुनावण्यात आली. मुलीने सांगितले की ती त्याच्यावर प्रेम करते आणि तिने कोर्टाला सांगितले की दोघांनी लग्न केले आहे. ती मुलगी मुलाला मांडीवर घेऊन वकिलीसाठी इकडे तिकडे फिरत राहिली. न्यायालयाने कलम १४२ वापरून त्या तरुणाला सोडले.

बलात्काराच्या गुन्ह्यात दोषी कसा सुटू शकतो?

या प्रकरणात सर्वोच्च न्यायालयानेही तरुण बलात्काराचा दोषी असल्याचे मान्य केले. कोलकाता उच्च न्यायालयाचा निर्णय योग्य आहे. परंतु असे असूनही, परिस्थिती लक्षात घेता, सर्वोच्च न्यायालयाने संविधानाच्या कलम १४२ अंतर्गत मिळालेल्या विशेष अधिकारांचा वापर करून तरुणांना सोडण्याचा निर्णय घेतला आहे. न्यायालयाने आपल्या आदेशात म्हटले आहे की, हे प्रकरण लोकांसाठी डोळे उघडणारे आहे. किशोरवयीन मुलांच्या गोपनीयतेच्या अधिकाराच्या नावाखाली सर्वोच्च न्यायालय स्वतःच्या पुढाकाराने या प्रकरणाची सुनावणी करत होते. आरोपीला शिक्षा करून तुरुंगात पाठवण्याशिवाय न्यायालयाकडे दुसरा पर्याय नाही, परंतु या प्रकरणात पीडितेचे कुटुंब, समाज आणि कायदेशीर व्यवस्थेने आधीच पीडितेवर खूप अन्याय केला आहे. मुलगी आणि तिच्या लहान मुलीने खूप ताण आणि वेदना सहन केल्या आहेत, आता न्यायालय तिच्या पतीला तुरुंगात पाठवून तिच्यावर आणखी अन्याय करू शकत नाही. त्यामुळे आरोपीला सोडण्यात येते.

अल्पवयीन मुलीवर बलात्कार केल्याबद्दल कनिष्ठ न्यायालयाने पॉक्सो कायद्याअंतर्गत आरोपीला दिलेली २० वर्षांची शिक्षा कोलकाता उच्च न्यायालयाने रद्द केली होती. परंतु २० ऑगस्ट २०२४ रोजी सर्वोच्च न्यायालयाने दिलेल्या निकालात, उच्च न्यायालयाचा शिक्षा रद्द करण्याचा आदेश रद्द करण्यात आला. सर्वोच्च न्यायालयाने कनिष्ठ न्यायालयाचा शिक्षेचा आदेश पुनर्संचयित केला होता परंतु शिक्षा स्थगित ठेवली होती. यानंतर, सर्वोच्च न्यायालयाने तीन सदस्यीय तज्ञ समिती स्थापन केली होती आणि या प्रकरणात सविस्तर अहवाल मागितला होता. या समितीने म्हटले आहे की जर त्या तरुणाला शिक्षा झाली तर मुलीचे संपूर्ण कुटुंब उद्ध्वस्त होईल. यानंतर, सर्वोच्च न्यायालयाने पीडितेचे पुनर्वसन करण्याचे आदेश दिले आणि आरोपीची पुढील शिक्षा माफ केली.

Noney bridge in Manipur: भारतीय रेल्वे नवा वर्ल्ड रिकॉर्ड रचणार आहे. भारतीय  रेल्वे नेटवर्क आता जागतिक दर्जाचे होत आहे. रुळांपासून ते पुलांपर्यंत, भारतीय रेल्वे आपल्या यशाने जगाशी स्पर्धा करत आहे. ईशान्येकडील जगातील सर्वात उंच घाट रेल्वे पूल निर्माण केला जात आहे. भारतात बांधला जात सर्वात लांब खांबावर बांधला जात आहे उंच रेल्वे पूल. 

मणिपूरच्या सर्वांगीण विकासासाठी वेगाने काम सुरू आहे, यात भारतीय रेल्वेची महत्त्वाची भूमिका आहे. खडतर भूप्रदेश असूनही, 111 किलोमीटर लांबीच्या जिरिबाम-इंफाळ रेल्वे मार्गाचे काम वेगाने पुढे सरकत आहे. या प्रकल्पात अनेक बोगदे, पूल आणि स्थानके यांचा समावेश आहे. जगातील सर्वात उंच रेल्वे पिअर पूल जवळपास पूर्ण झाला आहे.

हा रेल्वे ब्रीज एक उल्लेखनीय अभियांत्रिकी प्रयोग मानला जात आहे. एकूण 52 बोगद्यांपैकी 61.32 किलोमीटरपैकी 59 किलोमीटर बोगदा खणण्याचे काम पूर्ण झाले आहे. मणिपूरमधील रेल्वे पूल बांधकाम वेगाने सुरू आहे. 11 प्रमुख पुलांपैकी 5 पूर्ण झाले आहेत, तर 138 लहान पुलांपैकी 81 तयार आहेत. स्थानक विकासाच्याही कामात स्थिर प्रगती होत आहे.

11 नवीन स्थानकांपैकी 6 पूर्ण झाली असून, नोनी येथील खोंगसांग स्थानक आधीच कार्यरत आहे. दरम्यान, ईशान्य भारतातील सर्वात लांब रेल्वे बोगदा जवळपास 10 किलोमीटर लांबीचा संगैहेल बोगदा याचे काम वेगाने पुढे सरकत आहे.  दोन समांतर बोगदे बांधले जात आहेत.एक नियमित रेल्वे वाहतुकीसाठी आणि दुसरा आपत्कालीन बचाव आणि निर्वासनासाठी समर्पित, ज्यामुळे गंभीर परिस्थितीत सुरक्षा आणि गती सुनिश्चित होईल. सुधारित रेल्वे कनेक्टिव्हिटीमुळे स्थानिक रहिवाशांना आणि मणिपूरला काम किंवा पर्यटनासाठी भेट देणाऱ्यांना सुलभ आणि कार्यक्षम प्रवासाचा फायदा होणार आहे. रेल्वे प्रकल्प आकार घेत असताना, मणिपूर केवळ देशाशी अधिक चांगल्या प्रकारे जोडले जाणार नाही, तर त्याच्या अर्थव्यवस्थेला नवीन गती मिळेल.