शरीरातील रक्तवाहिन्यांची स्वच्छता नायट्रो ऑक्साईड नावाच्या घटकाद्वारे केली जाते, जो शिरांमध्ये तयार होतो. शिरा स्वच्छ करण्याचे हे काम सतत चालू राहते. जेव्हा हे संतुलन बिघडते तेव्हा रक्तवाहिन्यांमध्ये घाण जमा होऊ लागते. यामुळे हृदयरोग, स्ट्रोक, हृदयविकाराचा झटका, शिरा रोग यासह अनेक गंभीर आणि जीवघेण्या आरोग्य समस्या उद्भवू शकतात. याचा अर्थ असा की शरीरात नायट्रो ऑक्साईडचे प्रमाण वाढवण्यावर भर दिला पाहिजे. डॉ. विश्वरूप रॉय चौधरी यांचा असा विश्वास आहे की हिरव्या पानांचे सेवन करून तुम्ही या घटकाचे प्रमाण वाढवू शकता.

डॉक्टरांनी सांगितले की हिरवी पाने म्हणजेच पालक, बीट, सलगम इत्यादी भाज्यांची पाने नायट्रो ऑक्साईड तयार करण्यास मदत करतात. हिरव्या पानांचा रस रक्त तयार करण्याचे काम करतो म्हणून त्याला हिरवे रक्त म्हणतात. आहारात हिरव्या पानांचा समावेश करून तुम्ही शिरा निरोगी आणि मजबूत ठेवू शकता.

किती ज्यूस प्याल?

जर तुम्ही हिरव्या पानांचा रस म्हणून सेवन करत असाल तर डॉक्टरांनी सल्ला दिला आहे की दररोज २५० मिली रस प्यावा. पालकाच्या पानांचा २५० मिली रस घ्या, बीटच्या पानांचा ५० मिली रस घ्या. जर तुम्हाला रस पिता येत नसेल तर तुम्ही हिरवी पाने कच्ची खाऊ शकता. तुम्ही तुमच्या आवडीची काही पाने जसे की सुपारीची पाने, मुळा पाने, धणे पाने, पालकाची पाने, कोशिंबिरीची पाने आणि कढीपत्ता मिसळून सॅलड म्हणून खाऊ शकता. त्याचे प्रमाण लक्षात ठेवा, उदाहरणार्थ, जर तुमचे वजन ५० किलो असेल तर फक्त ५० ग्रॅम खा.

हिरवी पाने चावून खा

डॉक्टरांनी सांगितले की, हिरवी पाने खाण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे ती चावणे. तुम्ही इतक्या ग्रॅम पानांचे तीन भाग करू शकता आणि सकाळच्या नाश्त्यात, दुपारी आणि संध्याकाळी चावू शकता. जर तुम्ही पानांचा रस बनवू शकत नसाल किंवा चावू शकत नसाल तर तुम्ही हिरव्या पालेभाज्यांचे सेवन वाढवावे. या गोष्टी खाल्ल्याने नायट्रो ऑक्साईडचे उत्पादन वाढू शकते, ज्यामुळे तुमच्या शिरा साफ होऊ शकतात.

नसा उघडल्या की नाही कसे ओळखाल? 

डॉक्टरांनी सांगितले की शिरा अडथळ्यामुळे तुम्हाला वेदना, अस्वस्थता, निळे डाग, बधीरपणा यासारखी लक्षणे जाणवू लागतात. जेव्हा ही लक्षणे कमी होऊ लागतात, तेव्हा समजून घ्या की तुमच्या शिरा उघडत आहेत आणि चांगले काम करत आहेत.

अनेकदा लघवीला थांबल्यावर जोरात लघवीला होते तेव्हा फेसाळ लघवी दिसते. तसेच कमोडमध्ये लघवीला गेल्यावरही फेसाळ लघवी दिसते. पण या सगळ्या व्यतिरीक्त सतत लघवीला होणे आणि लघवीमधून फेस आल्यामुळे आरोग्याच्या अनेक समस्या असल्याचे निदर्शनास येते. 

जर तुम्हाला वारंवार फेसाळ लघवी येत असेल, तर ते प्रथिनांचे लक्षण असू शकते. जे किडनी स्टोन किंवा उच्च रक्तदाबामुळे होऊ शकते. याशिवाय, लघवीमध्ये फेस येण्याची इतर अनेक कारणे असू शकतात.

खराब किडनीचे प्रमुख लक्षणं

जर लघवी करताना थोडासा फेस येत असेल तर काही अडचण येत नाही, पण जर हा फेस जास्त प्रमाणात तयार होत असेल तर तो किडनीसाठी धोकादायक ठरू शकतो. दुसरीकडे, अहवालांनुसार, जेव्हा किडनी व्यवस्थित काम करत नाही, तेव्हा लघवीतून प्रथिने बाहेर पडू लागतात आणि ते फेसाचे रूप धारण करते.

किडनी निकामी होण्याची लक्षणे

किडनी खराब झाल्यावर, लघवीमध्ये फेस येणे, हातपाय सुजणे, थकवा, खाज सुटणे, कमी किंवा जास्त लघवी होणे, लघवीचा रंग गडद होणे आणि कोणत्याही कारणाशिवाय शरीरात खाज सुटणे अशी लक्षणे दिसून येतात. किडनीच्या नुकसानाचे सर्वात मोठे कारण म्हणजे आहार. वाईट किंवा तेलकट अन्न खाल्ल्याने किडनीवर वाईट परिणाम होतो. त्यामुळे मधुमेह, रक्तातील साखर आणि हृदयविकार यांसारख्या आजारांचा धोका वाढतो.

फेसाळ लघवी होण्यामागचं कारण काय? 

शौचालयातील क्लिनिंग प्रोडक्ट्सच्या वापरामुळे देखील लघवीमध्ये फेस येणे होते.  ते कोणत्याही आजाराचे लक्षण नाही. याशिवाय, पुरेसे पाणी न पिणे किंवा जास्त व्यायाम न केल्याने डिहायड्रेशन होऊ शकते, ज्यामुळे तुमचा लघवी अधिक जाड आणि फेसाळ होऊ शकतो. तसेच, लघवीचा रंग गडद होईल आणि त्याला वास येऊ लागेल.

उच्च-तीव्रतेच्या व्यायामानंतर किंवा प्रथिने पूरक आहार जास्त घेतल्याने फेसाळ लघवी होऊ शकते, परंतु ते मूत्रपिंडाच्या समस्या, उच्च रक्तदाब किंवा मधुमेह यासारख्या गंभीर आरोग्य समस्येचे लक्षण देखील असू शकते.

यूटीआयमुळे देखील फेसयुक्त लघवी होऊ शकते. फेसयुक्त लघवी व्यतिरिक्त, लघवी करताना वेदना किंवा जळजळ, वारंवार लघवी होणे आणि लघवीत रक्त येणे ही इतर लक्षणे उद्भवू शकतात. अशा परिस्थितीत, तुम्ही नक्कीच डॉक्टरांना भेटावे.

डॉक्टरांना कधी भेटावे?

फेसयुक्त लघवी ही एक सामान्य गोष्ट असू शकते, विशेषतः जर काही मिनिटांत फेस निघून गेला. तथापि, जर फेस कायम राहिला आणि तुम्हाला इतर लक्षणे दिसली तर ते किडनी स्टोन, यूटीआय किंवा कोलोव्हेसिकल फिस्टुला यासारख्या आरोग्य स्थितीचे लक्षण असू शकते.

औषधे देखील फेसयुक्त लघवी होऊ शकतात, म्हणून जर तुम्हाला शंका असेल की फेसयुक्त लघवी हा औषधांचा दुष्परिणाम आहे, तर तुम्ही तुमच्या औषधांबद्दल तुमच्या डॉक्टरांशी चर्चा करावी.  

Symptoms of brain artery blockage in early stage: मेंदूच्या नसांमध्ये अडथळा निर्माण होऊ लागला, की शरीर आधीच काही सूचनांद्वारे आपल्याला इशारा देत असतो. या इशाऱ्याकडे दुर्लक्ष केल्यास ब्रेन स्ट्रोकसारख्या गंभीर अवस्थेला सामोरे जावे लागू शकते. म्हणूनच, लक्षणं ओळखून वेळीच डॉक्टरांचा सल्ला घेणं अत्यंत महत्त्वाचं आहे.

मेंदूतील नस ब्लॉक होण्यामागचं कारण काय असतं?
मेंदू हे आपल्या शरीराचं नियंत्रण केंद्र आहे. शरीराच्या प्रत्येक हालचालीसाठी मेंदू आदेश पाठवतो आणि प्रत्येक क्रिया त्याच्या नियंत्रणात असते. त्यामुळे, मेंदूशी संबंधित कोणतीही समस्या शरीरासाठी गंभीर ठरू शकते. मेंदूच्या नसांमध्ये अडथळा (ब्लॉकेज) निर्माण झाल्यास, ऑक्सिजन आणि आवश्यक पोषक तत्त्वं मेंदूपर्यंत पोहोचत नाहीत. यामुळे मेंदूचं कार्य थांबण्याची शक्यता असते आणि स्ट्रोक होण्याचा धोका निर्माण होतो.

सेरेब्रल व्हेन थ्रोम्बोसिस म्हणजे काय?
या अवस्थेत मेंदूच्या नसांमध्ये रक्ताच्या गाठी (blood clots) तयार होतात. या गाठी नसांमध्ये अडकतात आणि रक्तप्रवाह थांबवतात. यामुळे नसांमध्ये दाब वाढतो, सूज येते आणि गंभीर परिणाम उद्भवू शकतात. डॉक्टर या स्थितीला Cerebral Vein Thrombosis (CVT) असं म्हणतात. वेळेत लक्ष न दिल्यास याचा परिणाम कायमस्वरूपी अपंगत्व, स्मृती कमकुवत होणे किंवा मृत्यू देखील ठरू शकतो.

मेंदूमधील नसा ब्लॉक होण्यापुर्वी आपल्याया काही लक्षणे दिसू लागतात. या लक्षणांकडे दुर्लक्ष करु नये. नाही तर ते जीवावर देखील बेतू शकते. मेंदू मध्ये नक्की कोणकोणते अडथळे निर्माण होतात. हे जाणून घेऊयात .  

1. अचानक आणि तीव्र डोकेदुखी: डोकेदुखी सामान्य असू शकते, पण जर ही दुखणं अचानक सुरू झाली आणि ती खूप तीव्र असेल, विशेषतः हे दुखणं आधी कधी अनुभवली नसेल, तर डॉक्टरांकडे जाणं आवश्यक आहे.

2. अर्ध्या शरीरात अशक्तपणा किंवा मुकपणा: चेहऱ्याचा एक भाग, एक हात किंवा एक पाय अचानक कमकुवत वाटू लागणे किंवा मुका पडणे. हे देखील एक लक्षण आहे.

3. बोलण्यास त्रास होणे: वाक्य बनवण्यात अडचण, शब्द चुकीचे उच्चारले जाणे किंवा अगदी बोलणं अशक्य होणं.

4. दृष्टीत बदल होणे: एका डोळ्याने किंवा दोन्ही डोळ्यांनी धुसर किंवा अस्पष्ट दिसणे, डोळ्यांसमोर अंधुक छटा दिसणे.

5. चक्कर येणे आणि असंतुलित वाटणे: चालताना समतोल बिघडणे, कोणत्याही दिशेला झुकत जाणे किंवा अचानक पडणे.

6. अत्यधिक थकवा आणि अशक्तपणा: शरीरात उर्जा नसल्यासारखं वाटणे, सामान्य काम करण्यासही त्रास होणे.

7. स्मृती कमी होणे किंवा गोंधळलेपणाची भावना: नुकत्याच घडलेल्या गोष्टी लक्षात न राहणे, प्रश्नांना उत्तर देता न येणे, किंवा मनात गोंधळ निर्माण होणे.

8. शरीरातील विशिष्ट भागात मुंग्या येणे किंवा संवेदना कमी होणे: पाय, हात, बोटं किंवा चेहऱ्यावर शून्यता वाटणे, संवेदना जाणवू न शकणे.

9. चेहरा वळणे: हसताना एक बाजू न हलणे, तोंडाची रचना बदलणे, डोळा किंवा ओठ नीट न हलणे.

10. हालचालीत समन्वयाचा अभाव: बारीक हालचाली करताना अडथळा येणे. उदा. बटण लावणे, चमच्याने खाणे, लिहिणं.

ही लक्षणं शरीरात जाणवू लागल्यास त्वरीत डॉक्टरांकडे जावे. याकडे दुर्लक्ष केल्यास याचा त्रास जीवावर बेतू शकतो. त्यामुळे त्यावर उपचार करणे महत्त्वाचे आहे. 

आजही लोकांमध्ये रक्तदानाविषयी जागरूकतेचा अभाव आहे. लोक अजूनही रक्तदान करण्यास कचरतात. तर रक्तदान करणे ही एक चांगली सवय आहे. प्रत्येक निरोगी व्यक्तीने रक्तदान केले पाहिजे. तुमचे रक्त रुग्णालयात जीवन आणि मृत्यूशी झुंजणाऱ्या अनेक रुग्णांना नवीन जीवन देऊ शकते. बरेच लोक रक्तदान करण्यास तयार असतात, परंतु माहितीच्या अभावामुळे ते काही चुका करतात, ज्यामुळे त्यांच्या स्वतःच्या आरोग्यावरही परिणाम होतो. अशा परिस्थितीत, लोकांमध्ये रक्तदानाविषयी जागरूकता वाढवण्यासाठी दरवर्षी १४ जून रोजी जागतिक रक्तदाता दिन साजरा केला जातो.

आजकाल लोकांमध्ये अशक्तपणा खूप सामान्य आहे. अन्नाचा अभाव आणि संतुलित आहार न घेतल्यामुळे अनेकजण शरीरात अशक्तपणाशी झुंजत आहेत. तथापि, काही लोकांना काही वैद्यकीय स्थितीमुळे अशक्तपणाची देखील आवश्यकता असू शकते. याशिवाय, तुम्ही अनेकदा पाहिले असेल की रुग्णालयात अनेक प्रकरणांमध्ये रुग्णाला रक्ताची आवश्यकता असते. गर्भधारणा, अपघात आणि इतर अनेक प्रकरणांमध्ये, डॉक्टरांना अनेकदा रुग्णाला रक्त द्यावे लागते. पण बऱ्याचदा असे दिसून येते की रुग्णालयात पुरेसे रक्त नसल्याने कुटुंबातील सदस्यांकडून किंवा रक्तपेढीकडून रक्त घ्यावे लागते.

रक्तदान करणे ही खूप चांगली गोष्ट आहे. बरेच लोक त्यांच्या कुटुंबातील सदस्यांना किंवा रक्तपेढीला रक्तदान करण्यासाठी रक्तदान करतात, जेणेकरून गरजूंना वेळेवर रक्त मिळू शकेल. कारण वेळेवर रक्त न मिळाल्याने अनेकांना आपले प्राण गमवावे लागतात. म्हणून, आपण सर्वांनी रक्तदान करण्याचा प्रयत्न केला पाहिजे, ते आपल्या आरोग्यासाठी देखील चांगले आहे. यामुळे तुमच्या शरीरात नवीन रक्त तयार होते आणि रक्त शुद्ध देखील होते. परंतु रक्तदान करण्यापूर्वी अनेक गोष्टींची काळजी घेणे आवश्यक आहे. रक्तदान करण्यापूर्वी काही चुका आरोग्याला हानी पोहोचवू शकतात. या लेखात, आम्ही तुम्हाला अशा 6 गोष्टींबद्दल सांगत आहोत (रक्तदान करताना टाळायच्या चुका) ज्या तुम्ही रक्तदान करण्यापूर्वी काळजी घेतल्या पाहिजेत.

रक्तदान करण्यापूर्वी 6 चुका करु नयेत 

शरीराला पुरेशी विश्रांती
जर तुम्ही रक्तदान करण्याचा विचार करत असाल, तर तुम्हाला आदल्या रात्री चांगली आणि पुरेशी झोप घेणे आवश्यक आहे. जेणेकरून तुम्ही रक्तदानाच्या वेळी उत्साही राहू शकाल. जर तुम्ही हे केले नाही, तर रक्तदानानंतर तुम्हाला अधिक थकवा, चक्कर येणे किंवा अशक्तपणा जाणवू शकतो.

तुमच्या आरोग्याची काळजी घ्या
रक्तदान करण्यापूर्वी तुमच्या आरोग्याची काळजी घेणे खूप महत्वाचे आहे. जर तुम्हाला बरे वाटत नसेल किंवा तुम्हाला सर्दी आणि खोकला सारख्या हंगामी समस्या असतील तर तुम्ही रक्तदान करू नये. कारण यामुळे तुमची सध्याची स्थिती बिघडू शकते. तसेच, रक्तदान करण्याची तुमची क्षमता देखील यामुळे प्रभावित होऊ शकते.

पौष्टिक अन्न खा
रक्तदान करण्यापूर्वी शरीराला पुरेसे पोषण देणे खूप महत्वाचे आहे. लोह, व्हिटॅमिन सी सारख्या पोषक तत्वांनी समृद्ध आहार घ्या. जेणेकरून रक्तदान केल्यानंतर तुम्हाला कमकुवत वाटू नये. तुम्ही लाल मांस, मासे, चिकन, राजमा, मसूर, पालक, काजू आणि सुकामेवा तसेच बिया देखील खाऊ शकता.

पुरेसे पाणी प्या
रक्तदान करण्यापूर्वी शरीर हायड्रेटेड ठेवणे खूप महत्वाचे आहे. यामुळे शरीरात ऊर्जा टिकून राहते आणि रक्तदान केल्यानंतर थकवा आणि अशक्तपणा जाणवत नाही. म्हणून रक्तदान करण्यापूर्वी आणि नंतर पुरेसे पाणी पिण्यासोबत जास्त द्रवपदार्थ पिण्याचा प्रयत्न करा.

धूम्रपान आणि मद्यपान टाळा
रक्तदानाच्या किमान २४ तास आधी अल्कोहोल पिणे योग्य नाही. तसेच, किमान २ तास आधी धूम्रपान थांबवणे उचित आहे. याचा तुमच्या रक्ताच्या गुणवत्तेवर परिणाम होऊ शकतो.

रिकाम्या पोटी कधीही रक्तदान करू नका
चुकूनही रिकाम्या पोटी रक्तदान करण्याची चूक करू नका. रक्तदान केल्यानंतर यामुळे तुमचे मोठे नुकसान होऊ शकते. तुम्हाला थकवा आणि कमकुवतपणा जाणवू शकतो तसेच चक्कर येऊ शकते. म्हणून, रक्तदान करण्यापूर्वी खाणे महत्वाचे आहे.

हे देखील लक्षात ठेवा
रक्तदान केल्यानंतर, शरीराला विश्रांती द्या, काही द्रवपदार्थ प्या आणि थोडा वेळ झोपा. फळांचा रस प्या, यामुळे बरे होण्यास मदत होईल. १८ ते ६५ वयोगटातील कोणीही रक्तदान करू शकते. परंतु फक्त निरोगी लोकच रक्तदान करू शकतात. कोणतीही व्यक्ती ३-४ महिन्यांनी एकदा रक्तदान करू शकते.

(Disclaimer – वरील माहिती सामान्य संदर्भांवरून घेण्यात आली आहे. ‘झी २४ तास’ याची खातरजमा करत नाही. यामधून कोणत्याही प्रकारच्या उपचाराचा दावा केला गेलेला नाही. कुठलीही लक्षणं जाणवल्यास डॉक्टरांचा सल्ला घ्या.)