Tuesday, July 7, 2026
Home Blog Page 146

साडेतीन वर्षांच्या मुलाच्या फुफ्फुसात LED बल्ब, डॉक्टरांच्या प्रयत्नांनी चिमुकला बचावला, पण बल्ब आत गेलाच कसा?

0
साडेतीन वर्षांच्या मुलाच्या फुफ्फुसात LED बल्ब, डॉक्टरांच्या प्रयत्नांनी चिमुकला बचावला, पण बल्ब आत गेलाच कसा?


Mumbai Shocking News: साडे तीन वर्षांच्या राहुलला (नाव बदलेले आहे) गेल्या तीन महिन्यांपासून खोकला आणि श्वसानाचा त्रास बोत होता. सुरुवातीला पालकांनी निदान केले. त्यामध्ये न्यूमोनिया आजार झाल्याच उघडकीस आलं. त्यानंतर त्याला अँटीबायोटिक्सचा औषधोपचार सुरु केला. तरीही त्रास काही कमी धाला नाही त्या लक्षणांनी राहुलला आणखी त्रास होऊ लागला. असं असताना त्याचा सीटी स्कॅन करण्यात आला. ज्यामध्ये धक्कादायक माहिती समोर आली. 

Add Zee News as a Preferred Source

राहुलच्या डाव्या ब्रोन्कसमध्ये खोलवर धातूचा भाग असल्याचे आढळून आले. कोल्हापूरात फ्लेक्सिबल ब्रॉन्कोस्कोपीच्या अयशस्वी प्रयत्‍नांनंतर मुलाला जसलोक हॉस्पिटलमध्‍ये आणण्‍यात आले. जेथे ब्रॉन्कोस्कोपीमध्ये गिळण्‍यात आलेला एलईडी बल्‍ब ब्रोन्कसमध्ये आढळून आला. त्यानंतर डॉ. विमेश राजपूत आणि डॉ. दिव्य प्रभात यांनी मिनी थोरॅकोटॉमी (४ सेमी कट) केली, ज्यामुळे खेळण्यांच्या गाडीतून गिळलेला एलईडी बल्ब यशस्वीरित्या काढून टाकण्यात आला आणि मुलाच्या फुफ्फुसांचे कार्य पूर्ववत करण्यात आले. अॅनेस्थेसियोलॉजी सल्लागार डॉ. अनुराग जैन यांनी या शस्त्रक्रियेला मोठे सहकार्य केले.

या केसबाबत मत व्‍यक्‍त करत जसलोक हॉस्पिटलमधील थोरॅसिस सर्जन डॉ. विमेश राजपूत म्‍हणाले, “आम्‍ही ऑपरेट केलेली ही सर्वात दुर्मिळ केस होती. एलईडी बल्ब फुफ्फुसामध्‍ये खोलवर गेला होता आणि समकालीन उपचार पद्धती तो बल्‍ब बाहेर काढण्‍यामध्‍ये अयशस्‍वी ठरल्‍या. काळजीपूर्वक नियोजन केलेल्या मिनी थोरॅकोटॉमीसह आम्‍ही सुरक्षितपणे एलईडी बल्‍ब बाहेर काढला आणि मुलाला जीवनदान मिळाले.” 

(हे पण वाचा – चॉकलेट ठरलं मृत्यूचं कारण, गळ्यात अडकला तुकडा; आई-बापासमोर 7 महिन्यांच्या मुलीने गमावला जीव)

ईएनटी सर्जन डॉ. दिव्य प्रभात म्‍हणाल्‍या, “मुलांमध्ये अस्पष्ट आणि सतत दिसणाऱ्या श्‍वसनसंबंधित लक्षणाकडे कधीही दुर्लक्ष करू नये. यामुळे अनेकदा न्यूमोनिया किंवा इतर सामान्य आजारांमुळे अशा केसचे निदान होण्यास विलंब होतो. प्रगत इमेजिंगद्वारे लवकर निदान केल्यास परिणामांमध्ये लक्षणीय सुधारणा होऊ शकते आणि गुंतागूंत टाळता येऊ शकते.”

चीफ मेडिकल ऑफिसर डॉ. मिलिंद खडके म्‍हणाले, “मुलांनी एखादी वस्‍तू गिळणे हे पालकांच्‍या लक्षात न येणे स्‍वाभाविक आहे. वेळेवर वैद्यकीय लक्ष आणि स्‍पेशलिस्‍ट हस्‍तक्षेप फुफ्फुसाचे दीर्घकालीन नुकसान होण्‍याला प्रतिबंध करण्‍यासाठी महत्त्वाचे आहे. ही केस पालकांना व आरोग्‍यसेवा प्रदात्‍यांना मुलांमध्‍ये गंभीर, अनिश्चित श्‍वसनसंबंधित समस्‍या आढळून आल्‍यास दक्ष राहण्‍याची आठवण करून देते.” 

आभार व्यक्‍त करत, मुलाचे वडील अविनाश पाटील म्हणाले, ”आम्हाला किती दिलासा मिळाला आहे ते शब्दात सांगता येऊ शकत नाही. तीन महिने आम्ही सतत भीतीच्‍या वातावरणात जगत होतो, आमच्या मुलाला काय झाले आहे हे आम्हाला कळत नव्हते. जसलोक हॉस्पिटलमधील अविश्वसनीय टीमचे आभार, राहुल आता मोकळा श्‍वास घेत आहे आणि पुन्हा हसत आहे. या हॉस्पिटलने आमच्या मुलाला नवीन जीवन दिले आहे आणि आम्ही नेहमी त्‍यांचे आभारी राहू.” या प्रकरणातून पुन्हा एकदा लहान मुलांची विशेष काळजी घेणे किती महत्त्वाचे आहे, हे अधोरेखित झाले आहे. 

FAQ

मुलांनी वस्तू गिळली आहे हे कसे ओळखावे?
मुलाने एखादी वस्तू गिळली असल्याचे लक्षणांमधून समजते, जसे की खोकला, श्वास घेण्यात अडचण, गळ्यात दुखणे, जास्त थुंथणे, रक्त येणे किंवा पोटदुखी. काही मुलांमध्ये लक्षणे दिसतच नाहीत, म्हणून संशय असल्यास ताबडतोब डॉक्टरांना भेटा. ३ वर्षांखालील मुलांमध्ये हे सामान्य असते, कारण ते वस्तू तोंडात घालून तपासतात.

श्वसन समस्या कधी धोकादायक ठरते?
जर वस्तू श्वासनलिकेत (एअरवे) अडकली असेल, तर खोकला, श्वास रोखणे किंवा श्वास घेण्यात तीव्र अडचण होऊ शकते. हे फुफ्फुसांमध्ये (जसे की ब्रॉन्कसमध्ये) अडकल्यास न्यूमोनियासारखे आजार होतात. असा त्रास असल्यास तात्काळ हॉस्पिटलात न्या; विलंबाने जीवाला धोका होऊ शकतो.

निदान कसे होते?
सीटी स्कॅन, एक्स-रे किंवा ब्रॉन्कोस्कोपीद्वारे वस्तूची जागा शोधली जाते. एक्स-रे मध्ये प्लास्टिक किंवा लाकडी वस्तू दिसत नाहीत, म्हणून डॉक्टरांना लक्षणे आणि संशयित वस्तूची माहिती द्या. प्रगत इमेजिंगमुळे लवकर निदान शक्य होते.





Source link

मोठी बातमी: राज्यातील 34 जिल्हा परिषदांमध्ये अध्यक्षपदाचं आरक्षण जाहीर, तुमच्या भागात सीट कोणाल

0


ZP President Reservation: महाराष्ट्रातील जिल्हा परिषदांच्या अध्यक्षपदाचं आरक्षण जाहीर (Maharashtra ZP President Reservation) करण्यात आलं आहे. ठाण्याचे अध्यक्षपद सर्वसाधारण महिलेसाठी आरक्षित असणार आहे. तर पुणे सर्वसाधारण गटासाठी अध्यक्षपद जाहीर करण्यात आलं आहे. तसेच साताऱ्यात महिला मागासवर्गीय उमेदवारासाठी अध्यक्षपद असणार आहे. 

महाराष्ट्रातील 34 जिल्हा परिषद अध्यक्षपदांच आरक्षण जाहीर, संपूर्ण यादी- (Reservation for 34 Zilla Parishad president)

  1. ठाणे -सर्वसाधारण (महिला)
  2. पालघर – अनुसुसूचित जमाती
  3. रायगड– सर्वसाधारण
  4. रत्नागिरी– नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (महिला)
  5. सिंधुदुर्ग – सर्वसाधारण
  6. नाशिक -सर्वसाधारण
  7. धुळे -नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (महिला)
  8. नंदूरबार-अनुसूचित जमाती
  9. जळगांव – सर्वसाधारण
  10. अहिल्यानगर अनुसूचित जमाती (महिला)
  11. पुणे -सर्वसाधारण
  12. सातारा– नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (महिला)
  13. सांगली – सर्वसाधारण (महिला)
  14. सोलापूर – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग
  15. कोल्हापूर– सर्वसाधारण (महिला)
  16. छत्रपती संभाजीनगर -सर्वसाधारण
  17. जालना – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (महिला)
  18. बीड –  अनुसूचित जाती (महिला)
  19. हिंगोली -अनुसूचित जाती
  20. नांदेड – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग
  21. धाराशिव – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग (महिला)
  22. लातूर – सर्वसाधारण (महिला)
  23. अमरावती – सर्वसाधारण (महिला)
  24. अकोला – अनुसूचित जमाती (महिला)
  25. परभणी – अनुसूचित जाती 
  26. वाशिम अनुसूचित जमाती (महिला)
  27. बुलढाणा -सर्वसाधारण
  28. यवतमाळ सर्वसाधारण
  29. नागपूर – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग
  30. वर्धा– अनुसूचित जाती
  31. भंडारा – नागरिकांचा मागास प्रवर्ग
  32. गोंदिया – सर्वसाधारण (महिला)
  33. चंद्रपूर – अनुसूचित जाती (महिला)
  34. गडचिरोली -सर्वसाधारण (महिला)

सर्व मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांची बैठक संपन्न- (Meeting of all Chief Election Officers concluded)

भारत निवडणूक आयोगाने (ECI) देशव्यापी सखोल पुनरावलोकन मोहिमेच्या (SIR) तयारीचे मूल्यमापन करण्यासाठी सर्व राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांची (CEO) परिषद आयोजित केली. ही परिषद नवी दिल्लीतील इंडिया इंटरनॅशनल इन्स्टिट्यूट फॉर डेमॉक्रसी अँड इलेक्टोरल मॅनेजमेंट (IIIDEM) येथे घेण्यात आली. या परिषदेचे उद्घाटन मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या हस्ते झाले. यावेळी निवडणूक आयुक्त डॉ. सुखबीरसिंग संधू व डॉ. विवेक जोशी उपस्थित होते. आयोगाने सर्व राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांतील मुख्य निवडणूक अधिकारी कार्यालयांच्या SIR तयारीचे सविस्तर परीक्षण केले.

मतदार यादीत कोणताही पात्र नागरिक वगळला जाणार नाही- (No eligible citizen will be excluded from the voter list)

सर्व राज्ये व केंद्रशासित प्रदेशांच्या मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी त्यांच्या-त्यांच्या क्षेत्रातील मतदारसंख्या, शेवटच्या SIR ची पात्रता दिनांक, तसेच मतदार यादीतील माहिती सादर केली. याशिवाय, मागील SIR नंतर झालेल्या मतदार याद्यांचे डिजिटायझेशन व वेबसाइटवर अपलोड स्थितीही मांडण्यात आली. त्याचप्रमाणे, विद्यमान मतदारांची शेवटच्या SIR मधील मतदारांशी जुळवणी कितपत झाली आहे, याची माहिती देण्यात आली. प्रत्येक मतदान केंद्रावर जास्तीत जास्त 1200 मतदार असावेत, याकरिता मतदार केंद्रांच्या सुसूत्रीकरणाचा आढावा घेण्यात आला. मतदार यादीत कोणताही पात्र नागरिक वगळला जाणार नाही व अपात्र नागरिकाचा समावेश होणार नाही, यासाठी आवश्यक कागदपत्रांची शिफारसही मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांनी केली. या कागदपत्रांच्या सादरीकरणात नागरिकांना सोयीचे व्हावे, यावर विशेष भर देण्यात आला. याशिवाय, जिल्हा निवडणूक अधिकारी (DEO), EROs, AEROs, BLOs आणि BLAs यांच्या नियुक्ती व प्रशिक्षणाची स्थितीही आयोगाने तपासली असल्याचे भारत निवडणूक आयोगाने एका प्रसिद्धीपत्रकाद्वारे सांगितले आहे.

34 जिल्हा परिषद अध्यक्षपदांच आरक्षण जाहीर, शासनाचा जीआर, VIDEO:

आणखी वाचा



Source link

in nandurbar dispute erupts in ncp sharad pawar group meeting as working president slams leaders

0
in nandurbar dispute erupts in ncp sharad pawar group meeting as working president slams leaders



in nandurbar dispute erupts in ncp sharad pawar group meeting as working president slams leaders | कार्याध्यक्षांनी टीका करताच शरद पवार गटाचे शशिकांत शिंदे तडक उठले…पुढे काय झाले ?





Source link

तर्कतीर्थ विचार : भारतीय संस्कृतीचे पुनरुज्जीवन – Marathi News | Indian Cultural Characteristics Revival Laxman Shastri Joshi Ssb 93

0
तर्कतीर्थ विचार : भारतीय संस्कृतीचे पुनरुज्जीवन – Marathi News | Indian Cultural Characteristics Revival Laxman Shastri Joshi Ssb 93



तर्कतीर्थ विचार : भारतीय संस्कृतीचे पुनरुज्जीवन – Marathi News | Indian Cultural Characteristics Revival Laxman Shastri Joshi Ssb 93 – Latest Columns News at Loksatta.com





Source link

सातारा जिल्ह्यातील कोडोली गावातील इलेक्ट्रॉनिक्स गोडाऊनला भीषण आग, सर्व साहित्य जळून खाक

0



सातारा जिल्ह्यातील कोडोली गावातील इलेक्ट्रॉनिक्स गोडाऊनला भीषण आग, सर्व साहित्य जळून खाक



Source link

GK Quiz : भारतातील ‘या’ राज्यात बोलली जाते सर्वाधिक हिंदी, कुठे कमी बोलली जाते?

0
GK Quiz : भारतातील ‘या’ राज्यात बोलली जाते सर्वाधिक हिंदी, कुठे कमी बोलली जाते?


जेव्हा आपण भारतातील भाषांविषयी बोलतो तेव्हा बहुतेक राज्यांमध्ये हिंदी अव्वल स्थानावर असते. ती केवळ भारताची अधिकृत भाषा नाही तर अनेक राज्यांच्या हृदयाचे ठोके देखील आहे. हिंदी बोलणे ही अनेक राज्यांची ओळख आहे. भारतात दरवर्षी १४ सप्टेंबर रोजी राष्ट्रीय हिंदी दिवस साजरा केला जातो. तुम्हाला अशा राज्यांची नावे माहित आहेत का जिथे हिंदी सर्वात जास्त बोलली जाते? आपण १४ सप्टेंबर रोजीच हिंदी का बोलतो? जर नसेल तर हिंदीशी संबंधित सामान्य ज्ञान जाणून घ्या.

Add Zee News as a Preferred Source

हिंदी दिवस का साजरा करतो?

भारताच्या संविधान सभेने १४ सप्टेंबर १९४९ रोजी देवनागरी लिपीत लिहिलेल्या हिंदीला अधिकृत भाषेचा दर्जा दिला. या दिवसापासून, देशाच्या अधिकृत भाषेचा सन्मान करण्यासाठी १४ सप्टेंबर रोजी हिंदी दिवस साजरा केला जातो.

भारतात किती टक्के लोक हिंदी बोलतात?

२०११ मध्ये झालेल्या जनगणनेनुसार, भारतात सुमारे ४३.६३ टक्के लोक हिंदी बोलतात, ज्यामध्ये ४३.६३ कोटी लोकांसाठी हिंदी ही पहिली भाषा आहे. तर, काही राज्यांमध्ये, हिंदी भाषा दुसऱ्या किंवा तिसऱ्या स्थानावर वापरली जाते.

भारतात किती प्रकारच्या भाषा बोलल्या जातात?

एका जनगणनेनुसार, भारतात १९००० हून अधिक भाषा बोलल्या आणि लिहिल्या जातात. अनेक राज्यांमध्ये हिंदी नाही तर वेगवेगळ्या भाषा मातृभाषा आहेत.

भारतातील कोणत्या राज्यात हिंदी सर्वात जास्त बोलली जाते?

उत्तर प्रदेश, बिहार, मध्य प्रदेश, राजस्थान आणि दिल्ली सारख्या राज्यांमध्ये हिंदी सर्वात जास्त बोलली जाते.

भारतात सर्वात कमी हिंदी कुठे बोलली जाते?

अरुणाचल प्रदेश आणि सिक्कीम व्यतिरिक्त, भारतातील ईशान्य आणि दक्षिणेकडील राज्यांमध्ये हिंदी खूप कमी बोलली जाते. येथील लोकांसाठी हिंदी ही पहिली भाषा नाही.

FAQ 

  • राष्ट्रीय हिंदी दिवस कधी साजरा केला जातो?

    राष्ट्रीय हिंदी दिवस दरवर्षी १४ सप्टेंबर रोजी साजरा केला जातो.

  • हिंदी दिवस का साजरा केला जातो?

    १४ सप्टेंबर १९४९ रोजी भारताच्या संविधान सभेने देवनागरी लिपीत लिहिलेल्या हिंदीला अधिकृत भाषेचा दर्जा दिला. या ऐतिहासिक निर्णयाच्या स्मरणार्थ आणि हिंदी भाषेचा सन्मान करण्यासाठी हा दिवस साजरा केला जातो.

  • भारतात किती टक्के लोक हिंदी बोलतात?

    २०११ च्या जनगणनेनुसार, भारतातील सुमारे ४३.६३ टक्के लोक (म्हणजेच ४३.६३ कोटी) हिंदी बोलतात. यापैकी अनेकांसाठी हिंदी ही मातृभाषा आहे, तर काही राज्यांमध्ये ती दुसरी किंवा तिसरी भाषा आहे.





Source link

सात महिन्यांच्या चिमुकलीच्या घशात चॉकलेट अडकून दुर्दैवी मृत्यू – Marathi News | Seven Month Old Girl Died After Chocolate Got Stuck In Her Throat In Katwatwadi Beed Taluka Sud 02

0
सात महिन्यांच्या चिमुकलीच्या घशात चॉकलेट अडकून दुर्दैवी मृत्यू – Marathi News | Seven Month Old Girl Died After Chocolate Got Stuck In Her Throat In Katwatwadi Beed Taluka Sud 02



सात महिन्यांच्या चिमुकलीच्या घशात चॉकलेट अडकून दुर्दैवी मृत्यू – Marathi News | Seven Month Old Girl Died After Chocolate Got Stuck In Her Throat In Katwatwadi Beed Taluka Sud 02 – Latest Maharashtra News at Loksatta.com





Source link

एन. रघुरामन यांचा कॉलम: अधिक भाषा जाणून घेणे हे संज्ञानात्मक आरोग्याशी निगडित

0
एन. रघुरामन यांचा कॉलम:  अधिक भाषा जाणून घेणे हे संज्ञानात्मक आरोग्याशी निगडित


16 तासांपूर्वी

  • कॉपी लिंक

‘अरे देवा, तुम्ही किती वेगाने बोलता. असे वाटते जसे हे वेगवान कॅटामारन खवळलेल्या समुद्रावरून उडत आहे.’ ही गोष्ट आम्हाला दुहेरी नांगर असलेल्या बोटीत बसलेल्या परदेशी पर्यटकांनी सांगितली. माझ्या वडिलांनी त्यांना शांतपणे सांगितले की त्यांनी कॅटामारन या बोटीसाठी वापरलेला शब्द रामेश्वरम आणि संपूर्ण तामिळनाडूमध्ये बोलल्या जाणाऱ्या तमिळ भाषेतील आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की हा शब्द तमिळ “कट्टुमरम” वरून आला आहे, ज्याचा अर्थ सोबत बांधलेली लाकडे असा होतो. अशा प्रारंभिक डिझाइन मासेमारीसाठी वापरल्या जात होत्या. परदेशी व्यक्तीने माझ्या वडिलांच्या इंग्रजीतील अस्खलिततेचे कौतुकही केले, ते जे बोलले ते इंग्रजांसारखेच अचूक होते.

मला ७० च्या दशकात माझ्या पालकांसोबतच्या प्रवासातील ही घटना आठवली. इंदूर विद्यापीठाच्या एका विद्यार्थ्याने मला विचारले, तुम्हाला इतके लहान दशांश आणि त्यांच्या टक्केवारीसह अनेक संख्या कशा आठवतात? तुम्ही येथे देत असलेल्या प्रत्येक उत्तरात ते समजावूनही सांगताय?” महाविद्यालये, विद्यापीठे आणि शाळांमधील विद्यार्थी नेहमीच हा प्रश्न विचारतात. मी माझे हात आकाशाकडे उंचावत याचे श्रेय आईवडिलांना देतो की त्यांची स्मरणशक्ती ८० व्या वर्षीही तीक्ष्ण होती. त्यांनीच तोच डीएनए मला दिला. देवालाही श्रेय देतो, ज्याने आईवडील बनवले.

अनेक वर्षांनंतर मला कळले की त्यामागे विज्ञान आहे आणि कुणीही अशी स्मरणशक्ती विकसित करू शकतो. अनेक भाषा जाणून घेणे हे वृद्धांमध्ये संज्ञानात्मक आरोग्याशी स्पष्टपणे निगडित आहे, ज्यामुळे वयाशी संबंधित घसरणीला कमी करते. परंतु ते शारीरिकदृष्ट्या वृद्धत्व थांबवत नाही. असे म्हणतात की, बहुभाषिकता एक”कॉग्निटिव्ह रिझर्व्ह’ मध्ये योगदान देते जे मेंदूला वयाशी संबंधित बदलांना तोंड देण्यास मदत करते. बहुभाषिकता संज्ञानात्मक शक्ती कशी वाढवते याबद्दल आश्चर्य वाटते का? ते कसे कार्य करते ते जाणून घ्या.

१. कार्यकारी कार्ये मजबूत करते: बहुभाषिक व्यक्तींना सतत परिचित भाषा व्यवस्थापित आणि बदलाव्या लागतात. हा मेंदूच्या कार्यकारी नियंत्रण प्रणालीचा व्यायाम असतो, ज्यामुळे एखाद्या व्यक्तीच्या जीवनात लक्ष, कार्य बदल आणि संयम यासारख्या क्षमता मजबूत होण्यास मदत होते. २. मेंदूची प्लॅस्टिसिटी वाढवते : द्विभाषिक आणि बहुभाषिक व्यक्तींमध्ये मेंदूच्या काही भागात, विशेषतः भाषा आणि कार्यकारी कार्यांशी संबंधित भागात राखाडी पदार्थाची घनता वाढते. ही न्यूरोलॉजिकल प्लॅस्टिसिटी किंवा मेंदूची स्वतःची पुनर्रचना करण्याची क्षमता, वयानुसार संज्ञानात्मक तीक्ष्णता राखण्यास मदत करते. संज्ञानात्मक राखीवता वाढवते: अनेक भाषा शिकण्याचे आणि वापरण्याने मेंदूला उत्तेजित करणारे परिणाम संज्ञानात्मक राखीवता निर्माण करतात असे मानले जाते. हे एका बफरसारखे आहे जे मेंदूला कोणतीही लक्षणे न दाखवता दीर्घकाळ न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोगांमुळे होणाऱ्या नुकसानीचा सामना करण्याची क्षमता देते. आपण या न्यूरोडीजनरेटिव्ह रोगाला डिमेन्शिया म्हणूनदेखील ओळखतो. होय, अनेक भाषा शिकणे व बोलणे उल्लेखनीय पद्धतीने मेंदूला वयाशी संबंधित घसरणीपासून वाचवते. ते संज्ञानात्मकरीत्या वृद्धत्व आणि डिमेन्शियाला विलंबित करते. पण अनेक भाषा व्यवस्थापित करण्यासाठी सतत संज्ञानात्मक प्रयत्नांची आवश्यकता असते, त्यामुळे बहुभाषिक मनुष्य अनेकदा चांगले संज्ञानात्मक कार्य प्रदर्शित करतो, ज्यामध्ये कार्यकारी नियंत्रण आणि लक्ष समाविष्ट आहे. हे “संज्ञानात्मक राखीव” बहुभाषिक मेंदूंना दीर्घकाळ मेंदूच्या क्षय सहन करण्यास सक्षम करते. मेंदूवर भाषा शिकण्याचे सकारात्मक परिणाम बालपणापुरते मर्यादित नाहीत. प्रौढदेखील दुसरी किंवा तिसरी भाषा शिकून लक्षणीय सुधारणा करू शकतात. बहुभाषिक मेंदू वयस्कर होत नाहीत, असे नाही, तर ते वयाशी संबंधित बदल सहन करण्यास अधिक सक्षम असतात.



Source link

यूपीएससी: मुख्य परीक्षा २०२५ , जीएस २ – भारतीय संविधान – Marathi News | Upsc Mains Exam 2025 Gs 2 Indian Constitution Ssb 93

0
यूपीएससी: मुख्य परीक्षा २०२५ , जीएस २ – भारतीय संविधान – Marathi News | Upsc Mains Exam 2025 Gs 2 Indian Constitution Ssb 93


२०२५ च्या मुख्य परीक्षेत भारतीय संविधान या विषयावर ११० गुणांचे प्रश्न विचारले आहेत. यातील अधिकतम प्रश्न हे चालू घडामोडींशी संबंधित आहेत. या पेपरला सामोरे जाताना तुम्हाला पुस्तकी ज्ञान हे खूप काही उपयोगी पडणार नसून त्यासाठी चालू घडामोडींना समोर ठेवून या अभ्यासक्रमातील मुद्दे आपल्याला समजून घ्यावे लागतात.

या पेपरमधील प्रश्न खालीलप्रमाणे असून, त्यातील काही प्रश्नाच्या उत्तराचा रोख आपण समजून घेवूयात.

नोट: यूपीएससी मुख्य परीक्षेतील प्रश्न हे इंग्रजी व हिन्दी भाषेत असतात. तुम्ही मुख्य परीक्षा इंग्रजीतून वा मराठीतून देवू शकता. इथे आपण प्रश्न मराठीतून बघूयात.

प्र. १९५१ च्या लोकप्रतिनिधीत्व कायद्याच्या उद्देशाने ‘भ्रष्टाचारी पद्धती’ बद्दल चर्चा करा. आमदार आणि/किंवा त्यांच्या सहकाऱ्यांच्या मालमत्तेत वाढ, त्यांच्या ज्ञात उत्पन्नाच्या स्रोतांपेक्षा जास्त, ‘अनावश्यक प्रभाव’ आणि परिणामी भ्रष्ट पद्धत ठरेल का याचे विश्लेषण करा. (१५० शब्दात उत्तर द्या) १० गुण

भारताच्या लोकप्रतिनिधीत्व कायदा, १९५१ अंतर्गत कलम १२३ मध्ये भ्रष्टाचारी प्रथा सूचीबद्ध आहेत. यात मुक्त आणि निष्पक्ष निवडणुकांमध्ये व्यत्यय आणणाऱ्या कृती आहेत, ज्यामध्ये लाचखोरी, अयोग्य प्रभाव, धार्मिक आवाहने, खोटी विधाने, बेकायदेशीर वाहतूक आणि खर्च मर्यादा ओलांडणे यांचा समावेश आहे. आमदारांच्या अप्रमाणित मालमत्ता, जरी भ्रष्टाचाराचा एक प्रकार असला तरी, कायद्यानुसार आपोआप ‘अनावश्यक प्रभाव’ निर्माण करत नाहीत, परंतु सर्वोच्च न्यायालयाने हे मान्य केले आहे की मालमत्ता उघड न केल्याने मतदारांच्या माहितीपूर्ण निवडी करण्याच्या अधिकाराचे उल्लंघन होऊ शकते, जे कायदेशीर आणि निवडणूक सुधारणांद्वारे संबोधित केले जाऊ शकते. या बाबी समोर ठेवून विश्लेषण करायला हवे.

प्र. भारत आणि अमेरिकेत राष्ट्रपतींच्या माफीच्या अधिकाराची तुलना करा. दोन्ही देशांमध्ये त्याला काही मर्यादा आहेत का? ‘ पूर्वसूचना माफी’ काय आहेत? (१५० शब्दांत उत्तर द्या) १० गुण

अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांचा माफीचा अधिकार व्यापक आहे, जो संघीय गुन्ह्यांना आणि संभाव्यतः अद्याप खटला न चालवलेल्या गुन्ह्यांना लागू होतो. इतर शाखांच्या सल्ल्याने बांधील न राहता, स्वतःच्या विवेकबुद्धीनुसार अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष कार्य करू शकतात. भारतीय राष्ट्रपतींचा माफीचा अधिकार हा संविधानातील कलम ७२ अंतर्गत केंद्रीय कायद्यांपुरता मर्यादित आहे आणि तो मंत्रिमंडळाच्या सल्ल्यानुसार वापरला जातो, त्यांच्या स्वतःच्या विवेकबुद्धीनुसार नाही. दोन्ही देशांमध्ये, गैरवापर किंवा भ्रष्टाचारासाठी न्यायालयीन पुनरावलोकनाद्वारे अधिकार तपासला जातो आणि सामान्यतः दोषसिद्धीच्या प्रकरणांपुरता मर्यादित असतो. याला अमेरिकेतील पूर्वसूचना माफी अपवाद आहे. जे कृत्य अद्याप गुन्हा नाही त्याला अमेरिकन अध्यक्ष माफ करू शकतात, या पद्धतीला पूर्वसूचना माफी म्हणतात.

प्र. “संवैधानिक नैतिकता ही उच्च पदस्थ आणि नागरिकांवर एक आवश्यक नियंत्रण म्हणून काम करणारी आधारस्तंभ आहे….” सर्वोच्च न्यायालयाच्या वरील निरीक्षणाच्या आधारे, संवैधानिक नैतिकतेची संकल्पना आणि भारतातील न्यायिक स्वातंत्र्य आणि न्यायिक उत्तरदायित्व यांच्यातील संतुलन सुनिश्चित करण्यासाठी त्याचा वापर स्पष्ट करा. (२५० शब्दांत उत्तर द्या.) १५ गुण

संवैधानिक नैतिकतेबाबत याआधीही प्रश्न विचारले आहेत. यामुळे गतवर्षीच्या प्रश्नपत्रिका आपण बघायला हव्यात.संवैधानिक नैतिकता म्हणजे संविधानाच्या केवळ शाब्दिक मजकुराऐवजी न्याय, समानता आणि स्वातंत्र्य यासारख्या मूलभूत तत्त्वा आणि मूल्यांप्रती असलेली वचनबद्धता होय. लोकशाही आणि न्याय्य समाजाला चालना देण्यासाठी नागरिकांनी, सरकारी अधिकाऱ्यांनी व राजकीय नेतृत्वाने या मुख्य आदर्शांनुसार वागणे, आत्मसंयम, स्थापित अधिकाराचा आदर आणि कायद्याचे राज्य यांना प्रोत्साहन देणे इथे अपेक्षित आहे.

प्र. न्यायालयीन व्यवस्थेच्या तुलनेत प्रशासकीय न्यायाधिकरणांच्या गरजेवर टिप्पणी द्या. २०२१ मध्ये केलेल्या न्यायाधिकरणांच्या तर्कसंगतीकरणाद्वारे अलिकडच्या न्यायाधिकरण सुधारणांचा परिणामाचे मूल्यांकन करा. (१५० शब्दांत उत्तर द्या) १० गुण

प्र. जम्मू आणि काश्मीर पुनर्गठन कायदा, २०१९ नंतर जम्मू आणि काश्मीर विधानसभेच्या स्वरूपाची चर्चा करा. जम्मू आणि काश्मीर केंद्रशासित प्रदेशाच्या विधानसभेचे अधिकार आणि कार्ये यांचे थोडक्यात वर्णन करा. (१५० शब्दांत उत्तर द्या) १० गुण

प्र. “भारताचे महाधिवक्ता हे केंद्र सरकारच्या कायदेशीर चौकटीचे मार्गदर्शन करण्यात आणि कायदेशीर सल्लागाराद्वारे सुदृढ प्रशासन सुनिश्चित करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावतात.” या संदर्भात त्यांच्या जबाबदाऱ्या, अधिकार आणि मर्यादा यावर चर्चा करा. (१५० शब्दांत उत्तर द्या) १० गुण

प्र. भारतीय संविधानाने सामान्य कायदेमंडळ संस्थांना काही प्रक्रियात्मक अडथळ्यांसह सुधारणा करण्याचा अधिकार प्रदान केला आहे. या विधानाच्या आधारे, संविधान बदलण्यासाठी संसदेच्या सुधारणा करण्याच्या अधिकारावरील प्रक्रियात्मक आणि वस्तुनिष्ठ मर्यादांचे परीक्षण करा. (२५० शब्दांत उत्तर द्या.) १५ गुण

प्र. भारतातील कॉलेजियम प्रणालीच्या उत्क्रांतीची चर्चा करा. भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या आणि अमेरिकेच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या न्यायाधीशांच्या नियुक्तीच्या पद्धतीचे फायदे आणि तोटे यांचे गंभीरपणे परीक्षण करा. (२५० शब्दांत उत्तर द्या.) १५ गुण

प्र. भारतात नियोजित विकासाच्या संदर्भात केंद्र-राज्य आर्थिक संबंधांच्या विकसित होत असलेल्या पद्धतीचे परीक्षण करा. अलिकडच्या सुधारणांचा भारतातील वित्तीय संघराज्यवादावर किती परिणाम झाला आहे? (२५० शब्दांत उत्तर द्या) १५ गुण

अशा प्रश्नांना सामोरे जाण्यासाठी अपेक्षित प्रश्नांवर काम करायला हवे. त्यासंबंधीची इत्यंभूत माहिती जाणून मॉडेल उत्तरे तयार करायला हवीत.





Source link

विरोधकांमध्ये मतफुटीवरून तीव्र मतभेद, उपराष्ट्रपतीपद निवडणुकीनंतर आरोपप्रत्यारोप – Marathi News | Vice President Election Congress Trinamool Congress Comment Vote Rigging Ssb 93

0
विरोधकांमध्ये मतफुटीवरून तीव्र मतभेद, उपराष्ट्रपतीपद निवडणुकीनंतर आरोपप्रत्यारोप – Marathi News | Vice President Election Congress Trinamool Congress Comment Vote Rigging Ssb 93



विरोधकांमध्ये मतफुटीवरून तीव्र मतभेद, उपराष्ट्रपतीपद निवडणुकीनंतर आरोपप्रत्यारोप – Marathi News | Vice President Election Congress Trinamool Congress Comment Vote Rigging Ssb 93 – Latest Desh Videsh News at Loksatta.com





Source link