फलटणमध्ये भीम जयंतीचा ‘ना भूतो न भविष्यती’ सोहळा; शिस्त, ऐक्य आणि भव्यतेचा अनोखा संगम

फलटणमध्ये भीम जयंतीचा ‘ना भूतो न भविष्यती’ सोहळा; शिस्त, ऐक्य आणि भव्यतेचा अनोखा संगम

फलटणमध्ये भीम जयंतीचा ‘ना भूतो न भविष्यती’ सोहळा; शिस्त, ऐक्य आणि भव्यतेचा अनोखा संगम

फलटण : डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त फलटण येथे साजरा झालेला महोत्सव खरोखरच “ना भूतो न भविष्यती” असा ठरला.

फलटणची भीम जयंती ठरली ऐतिहासिक; भव्य मिरवणूक आणि देखाव्यांनी वेधले लक्ष

‘ना भूतो न भविष्यती’ भीम जयंती; फलटणमध्ये अभूतपूर्व उत्सवाचा जल्लोष

शिस्त, नियोजन आणि एकतेचा आदर्श; फलटणची भीम जयंती ठरली सर्वश्रेष्ठ

फलटणमध्ये भीम जयंतीचा भव्य सोहळा; कोलंबिया विद्यापीठ सेट ठरला आकर्षणाचा केंद्रबिंदू

भव्य देखावे, शिस्तबद्ध मिरवणूक आणि ऐक्याचा संदेश; फलटणची भीम जयंती ठरली संस्मरणीय

संपूर्ण जगभरात बाबासाहेबांची जयंती मोठ्या उत्साहात साजरी केली जाते. सोलापूर, नागपूर, बीड, पुणे यांसारख्या शहरांतील भीम जयंती दरवर्षी आकर्षणाचे केंद्र ठरते. मात्र या सर्वांमध्ये फलटण येथील जयंतीने स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे.

फलटणची भीम जयंती ही केवळ जल्लोषापुरती मर्यादित नसून ती शिस्त, नियोजन आणि सामाजिक एकतेचा आदर्श ठरते. १३ एप्रिलच्या मध्यरात्री डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक येथे जयंती महोत्सव समितीच्या वतीने पुष्पमाला अर्पण करून उत्सवाची सुरुवात होते. विविध जयंती मंडळांनी साठवलेल्या निधीतून प्रकाशित केले जाणारे कॅलेंडर हे या सोहळ्याचे विशेष आकर्षण ठरते, जे केवळ फलटण किंवा महाराष्ट्रापुरते मर्यादित न राहता परदेशातही पोहोचते.

या वेळी लहान बालकांपासून ते ज्येष्ठांपर्यंत सर्वजण बाबासाहेबांच्या विचारांवर मनोगते व्यक्त करतात. बौद्धाचार्यांच्या मार्गदर्शनाखाली त्रिसरण, पंचशील, भीमस्मरण आणि भीमस्तुती सामूहिकरीत्या घेतली जाते. निळा ध्वज फडकवत मध्यरात्रीचा हा कार्यक्रम अत्यंत प्रेरणादायी वातावरणात पार पडतो. यावर्षीही अतिशय दिमाखात विद्युत घोषणाही सह हा कार्यक्रम उत्साहात पार पडला.

यावेळी मान्यवरांनी आपल्या मनोगतातून भीमराव रामजी आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंती महोत्सवाचे मनापासून कौतुक करत आयोजकांचे अभिनंदन केले.

रिपब्लिकन पक्षाचे ज्येष्ठ नेते विजय येवले म्हणाले, “ही जयंती अभूतपूर्व असून संपूर्ण जयंती मंडळाचे कौतुक करूनही ते अपुरेच आहे. हरीष काकडे आणि त्यांच्या संपूर्ण टीमचे मी मनापासून अभिनंदन करतो. सर्वांना भीम जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा.”

फलटण नगरपरिषदेचे नगरसेवक विकास काकडे म्हणाले, “डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांची १३५ वी जयंती अत्यंत उत्साहपूर्ण आणि अभूतपूर्व वातावरणात साजरी होत आहे. यामागे जयंती मंडळाचे कष्ट, मेहनत आणि योग्य नियोजन आहे. ही जयंती सर्वसमावेशक व वैविध्यपूर्ण झाली आहे. मी सर्व भीम अनुयायांना शुभेच्छा देतो तसेच हरीष काकडे व जयंती महोत्सव समितीचे अभिनंदन करतो.”

नगरसेवक सचिन अहिवळे म्हणाले, “ही जयंती आतापर्यंतची रेकॉर्डब्रेक ठरली आहे. यासाठी जयंती मंडळाने खूप परिश्रम घेतले. हरीष काकडे यांनी नव्या टीमसोबत अतिशय भव्य सोहळा उभा केला आहे. अनेक अडचणींवर मात करून दिमाखदार जयंती साजरी करण्याचे स्वप्न त्यांनी सत्यात उतरवले. मी संपूर्ण समितीचे कौतुक करतो.”

ज्येष्ठ सामाजिक कार्यकर्ते दत्ता अहिवळे म्हणाले, “ही जयंती ‘ना भूतो न भविष्यती’ अशी ठरली आहे. एवढी भव्य जयंती यापूर्वी कधी झाली नाही. विशेष म्हणजे तरुणांना सोबत घेऊन हरीष काकडे यांनी डोळ्याचे पारणे फेडणारा सोहळा साकारला आहे. त्याबद्दल संपूर्ण जयंती महोत्सव समितीचे अभिनंदन व पुढील वाटचालीस शुभेच्छा.”

यावेळी लॉ कॉलेजचे माजी प्राचार्य. ऍड.वर्धमान पुष्पा विनायक अहिवळे तसेच फलटण नगर परिषद चे आरोग्य निरीक्षक मुकेश पुष्पा विनायक अहिवळे यांनी हरीष काकडे यांच्यासह संपूर्ण डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती महोत्सव समितीचा मानपत्र देऊन गौरव केला.

यावेळी बोलताना प्रा. वर्धमान अहिवळे म्हणाले, “डॉ. भीमराव रामजी आंबेडकर जयंती महोत्सव समितीने अत्यंत मेहनत, नियोजन आणि शिस्तबद्धतेने हा दिमाखदार सोहळा साकारला आहे. अशा भव्य आयोजनामध्ये समितीचे योगदान खरोखरच मोलाचे आहे. त्यामुळे केवळ पुष्पगुच्छ किंवा शब्दसुमनांनी गौरव करण्यापेक्षा त्यांच्या कार्याची महती अधोरेखित करणारे मानपत्र देऊन आम्ही संपूर्ण समितीचा सन्मान करत आहोत.”
ते पुढे म्हणाले, “यापुढेही आपण असेच कार्य करत महामानवांच्या विचारांचा प्रसार कराल, अशी अपेक्षा आहे. सर्वांना भीम जयंतीच्या मंगलमय हार्दिक शुभेच्छा!”

यावेळी जयंती महोत्सव समितीचे अध्यक्ष हरीष काकडे यांनी आपल्या भावना व्यक्त करताना सांगितले, “आमचे एकच उद्दिष्ट होते. आपल्या महामानवाची जयंती दिमाखदार पद्धतीने साजरी करणे. अनेक अडचणी, टीका आणि अपमान सहन करत आम्ही काम केले. मात्र भीमराव रामजी आंबेडकर यांच्या विचारांना न्याय देणारा सोहळा घडवण्याचा आमचा निर्धार कायम होता. सर्वांच्या सहकार्यामुळे हे शक्य झाले. विशेषतः सनी दादांचे मोलाचे सहकार्य लाभले. मी सर्वांचे मनःपूर्वक आभार मानतो आणि जयंती महोत्सव समितीच्या वतीने सर्वांना भीम जयंतीच्या हार्दिक शुभेच्छा देतो.”

सायंकाळी ७.३० वाजता पंचशील चौक येथून निघणारी भव्य मिरवणूक ही या जयंतीची खरी ओळख आहे. महिलांपासून सुरुवात होऊन, बालक-बालिका, तरुण आणि ज्येष्ठ उपासक अशा दोन-दोनच्या शिस्तबद्ध रांगेत ही मिरवणूक पुढे सरकते. घोषणांच्या माध्यमातून बाबासाहेबांना अभिवादन करत, वाद्यांच्या तालावर आणि त्यांच्या जीवनकार्याचे जिवंत देखावे सादर करत मिरवणूक डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक येथे येऊन पोहोचते.
विशेष म्हणजे, राजकीय मतभेद बाजूला ठेवून सर्व गटांना समान सन्मान देत हा उत्सव साजरा केला जातो. हीच फलटणच्या जयंतीची खरी ताकद आहे. कोणताही गोंधळ किंवा अनुशासनभंग न होता शांततेत आणि नियोजनबद्ध पद्धतीने मिरवणूक पार पडते.

यंदाच्या वर्षीही सातारा या ठिकाणावरून भीम ज्योतीचा आगमन सकाळी नऊ वाजता बाणगंगा नदीच्या पुलावर झाले. मान्यवरांच्या उपस्थितीमध्ये नेहमी ज्योतीचे स्वागत करण्यात आले. यावेळी

मान्यवरांच्या उपस्थितीत जयंतीला सुरुवात झाली. रामराजे नाईक निंबाळकर, रणजितसिंह नाईक निंबाळकर आणि सचिन पाटील यांच्या हस्ते महामानवांच्या प्रतिमेचे पूजन करून मिरवणुकीचा शुभारंभ झाला.

यावर्षीच्या भीम जयंतीतील सर्वात खास आकर्षण म्हणजे डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर चौक येथे उभारलेला Columbia University चा भव्य आणि देखणा सेट होय. या आकर्षक सजावटीने केवळ फलटण शहरच नव्हे तर संपूर्ण तालुक्यातील बौद्ध उपासक-उपासिका व नागरिकांचे लक्ष वेधून घेतले आणि तो खऱ्या अर्थाने जयंतीचा केंद्रबिंदू ठरला.
या सेटसोबत उभारलेली गौतम बुद्ध यांची शुभ्र, उभी आणि नेत्र उघडलेली मनमोहक प्रतिमा सर्वांच्या मनाला शांतता व प्रेरणा देणारी ठरली. त्या पवित्र वातावरणात उभा राहून प्रत्येकजण एका वेगळ्याच आध्यात्मिक अनुभूतीचा अनुभव घेत होता.

या भव्य रचनेत सर्वात वरती डॉ.भीमराव रामजी आंबेडकर यांचा खुर्चीवर विराजमान भव्य दिव्य पुतळा उभारण्यात आला होता. त्या पुतळ्याचे दर्शन घेण्यासाठी आणि अभिवादन करण्यासाठी नागरिकांची अक्षरशः गर्दी उसळली होती. प्रत्येकजण त्या नेत्रदीपक क्षणांना आपल्या कॅमेऱ्यात कैद करण्यासाठी उत्सुक होता.

तसेच समोरच्या बाजूस रमाबाई आंबेडकर आणि बाबासाहेबांच्या प्रतिमांचा आकर्षक सेल्फी पॉईंट तयार करण्यात आला होता. या ठिकाणी नागरिक अतिशय श्रद्धा, कृतज्ञता आणि अभिमानाने सेल्फी घेत, या महान व्यक्तिमत्त्वांना अभिवादन करत होते.

यावर्षीच्या भीम जयंती मिरवणुकीत आकर्षणाचा खरा केंद्रबिंदू ठरले ते भव्य आणि आशयघन जिवंत देखावे. फलटण येथील या मिरवणुकीने केवळ भव्यता नव्हे, तर बाबासाहेबांच्या विचारांचे सजीव दर्शन घडवले.

विद्युत रोषणाईने सजवलेला रथ, हत्तीवर विराजमान भीमराव रामजी आंबेडकर यांची प्रतिमा, आणि त्यासोबत भारतीय संविधानामुळे महिलांना मिळालेल्या अधिकारांचे प्रभावी सादरीकरण हे विशेष लक्षवेधी ठरले. डॉक्टर, वकील, वैज्ञानिक, पोलीस अधिकारी, न्यायाधीश अशा विविध भूमिकांमध्ये महिलांचे सादरीकरण करून संविधानाने दिलेल्या समानतेचा संदेश प्रभावीपणे पोहोचवण्यात आला.

एका देखाव्यात महामानवांच्या विविध प्रतिमांसह दोन भव्य हत्ती आणि त्यांच्या मधोमध खुर्चीवर विराजमान बाबासाहेबांचा देखावा साकारण्यात आला होता, जो उपस्थितांच्या आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरला. तसेच मूकनायक या ऐतिहासिक पाक्षिकाचा देखावा संपूर्ण छपाई मशीनसह उभारण्यात आला होता, ज्यातून बाबासाहेबांच्या पत्रकारितेतील योगदानाची जाणीव करून देण्यात आली.

धम्माचा संदेश देणाऱ्या एका देखाव्यात उभी असलेली बाबासाहेबांची प्रतिमा, समोर धम्मचक्र आणि सोबत गौतम बुद्ध यांच्या परंपरेतील भिक्खूंच्या प्रतिमा साकारण्यात आल्या होत्या, ज्यातून बौद्ध धम्माचे तत्वज्ञान प्रभावीपणे मांडण्यात आले.

मिरवणुकीच्या सुरुवातीलाच बाबासाहेबांचा भव्य पुतळा दिमाखात मार्गदर्शन करत असल्याचा भास होत होता. त्याचबरोबर घोड्यांवर बसलेले छोटे-छोटे भीमसैनिकही सर्वांचे लक्ष वेधून घेत होते. त्यांच्या उत्साहातच पुढच्या पिढीतील जागरूकतेची झलक दिसत होती.

यावर्षी फलटण येथे भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या १३५ व्या जयंतीनिमित्त १ ते ८ एप्रिल दरम्यान विविध सामाजिक, शैक्षणिक व सांस्कृतिक कार्यक्रम उत्साहात पार पडले. रक्तदान शिबिर, संविधान विषयक मार्गदर्शन, उद्योग शिबिर, आंबेडकरी चळवळीवरील संवाद, होम मिनिस्टर, भीम गीत कार्यक्रम आदी उपक्रमांना नागरिकांचा उत्स्फूर्त प्रतिसाद लाभला.

या सर्व कार्यक्रमांमध्ये फलटण नगर परिषदेचे नगरसेवक मा. सचिन (सर) अहिवळे, मा. सनी (दादा) अहिवळे, नगरसेविका सुपर्णा सनी अहिवळे, डॉ. प्रसाद जोशी, प्रेरक प्रशिक्षक उद्योजकता विकासचे शशिकांत कुंभार, उद्योग निरीक्षक अमृता बाळासाहेब अहिवळे, बाळासाहेब गंगाराम अहिवळे, आंबेडकर चळवळ व आजचा तरुण या विषयाच्या मांडणीसाठी दंगलकार नितीन चंदनशिवे, दत्ता अहिवळे, रिपब्लिकन पक्षाचे विजय येवले, मधुकर काकडे, संजय निकाळजे, मुन्ना शेख, फलटण नगर परिषदेचे नगरसेवक विकास काकडे, प्रा. शिवाजी सावंत, ‘काळजावर कोरलं नाव आमच्या भीमा कोरेगाव’ फेम अजय देहाडे, नगरसेविका मीना जीवन काकडे, वैशाली संदीप कांबळे जिल्हा परिषद सदस्य सातारा, ‘व्ही आय पी राहणं’ फेम साजन बेंद्रे व विशाल, ‘प्रबुद्ध हो मानवा’ गायन पार्टी शाहीर विजय सरतापे, यांसह विविध मान्यवरांनी प्रमुख उपस्थिती दर्शवून मार्गदर्शन केले. कार्यक्रमांमुळे समाजात जागृती, एकजूट व प्रेरणा निर्माण झाली.

एकूणच, या जिवंत देखाव्यांनी फलटण येथील भीम जयंती मिरवणूक अधिकच अर्थपूर्ण, प्रेरणादायी आणि संस्मरणीय बनवली.भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती महोत्सव समिती, फलटण २०२६ मध्ये शशिकांत दिपक अहिवळे, सुजल शेखर गायकवाड, अनिकेत अमर अहिवळे, विराज चंद्रकांत घोडके, संघर्ष प्रशांत अहिवळे, प्रेम शंकर अहिवळे, संविधान हरिश काकडे, स्वप्निल सुभाष काकडे, आदर्श विरसिंह अहिवळे,देवराज महेश अहिवळे साईराज कांबळे. संघराज बाळासाहेब अहिवळे, निसर्ग हरिदास सावंत, अमर शंकर अहिवळे, संघकारा राजेश अहिवळे, साहिल अहिवळे या समिती चे हरिश हणमंत काकडे यांनी सर्व जबाबदारी समर्थपणे पार पाडली.

एकूणच, फलटण येथील १३५ वी भीम जयंती ही केवळ उत्सव नसून बाबासाहेबांच्या विचारांचे जतन, शिस्तीचे दर्शन आणि सामाजिक ऐक्याचे भव्य प्रतीक ठरली आहे. या सर्व यशाचे श्रेय जयंती मंडळाचे अध्यक्ष हरीश काकडे व त्यांच्या सर्व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर जयंती महोत्सव समितीला जाते. जयंती महोत्सव समितीच्या कार्याला शुभेच्छा!💐💐💐

संकलन : सोमीनाथ घोरपडे, सामाजिक कार्यकर्ता
भारतीय बौद्ध महासभा शाखा सातारा जिल्हा पूर्व संस्कार सचिव.