एन. रघुरामन यांचा कॉलम: आईच्या शिस्तीतून अन् चिमणीच्या धैर्यातून मी शिकलेले जीवनाचे दोन अनमोल धडे!

0
3
एन. रघुरामन यांचा कॉलम:  आईच्या शिस्तीतून अन् चिमणीच्या धैर्यातून मी शिकलेले जीवनाचे दोन अनमोल धडे!




1. बाहेर तापमान एक अंकी असो किंवा मुसळधार पाऊस पडत असो – त्यांचा एक नियम अढळ होता: सकाळी 5 वाजण्यापूर्वी जेव्हा गजराचे घड्याळ वाजायचे, तेव्हा ‘स्नूझ’ बटण कधीही दाबायचे नाही. त्या अंधार असतानाच उठायच्या आणि सर्वात आधी आपले अंथरूण घडी करून ठेवायच्या. पण त्यांच्या गतीला ऊर्जा देणारी गोष्ट म्हणजे – फिल्टर कॉफी, ज्याच्या सुगंधाने घरातील बाकी लोक, विशेषतः वडीलही जागे व्हायचे. तोच त्यांचा ‘प्रोटीन शेक’ होता. आधुनिक मातांप्रमाणे त्या आपला ‘व्यायामाचा पोषाख’ परिधान करायच्या – म्हणजे त्या साडी घोट्यांच्या वर उचलून कमरेत खोचायच्या आणि आपल्या ‘जिमकडे’ कुच करायच्या. होय, 1960 आणि 70 च्या दशकात त्यांच्या जिममधील पहिल्या व्यायामाचा अर्थ होता – अंगण झाडणे आणि रांगोळी काढणे, ज्यामुळे घर प्रसन्न वाटायचे. यानंतर त्यांचा ‘बसून करण्याचा व्यायाम’ सुरू व्हायचा – भाज्या चिरणे, तांदूळ निवडणे आणि संपूर्ण कुटुंबासाठी नाश्ता तयार करणे. त्या हे सर्व आपल्या ‘इन्स्टाग्राम’वर नोंदवायच्या – म्हणजेच आपल्या आईला लिहिलेल्या 15 पैशांच्या पत्रात. मी त्यांना तेव्हापासून ‘फॉलो’ करायला सुरुवात केली होती, जेव्हा त्या विशीत होत्या. मी त्यांच्या 6.2 मिलियन फॉलोअर्सपैकी एक होतो. तुम्ही बरोबर वाचलेत. तसे तर त्यांचे सहा फॉलोअर्स होते – आई-वडील, चार भावंडे, दोन मुले – म्हणजे मी आणि माझी बहीण. एकूण 6.2 लोक, जे त्यांचे कौतुक करायचे. मी मिलियन (दशलक्ष) यासाठी म्हटले, कारण या जगातील प्रत्येक व्यक्ती त्यांच्यासाठी लाखांच्या बरोबरीची होती. येथूनच मला माझा पहिला धडा मिळाला की, चांगले नेते सकाळी लवकर का उठतात. हे केवळ उत्पादकता, शिस्त किंवा यशासाठी नाही – तर आपल्या दिवसावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी आहे. त्या गजर वाजल्यावर ‘स्नूझ’ दाबत नाहीत, उठल्या उठल्या फोनवरील नोटिफिकेशन्स तपासत नाहीत आणि त्यांचे मन कधीही थकलेले नसते. त्या अंतरीच्या शांतीसाठी शांतता निवडतात; आपला संकल्प दृढ करण्यासाठी प्रार्थना करतात आणि सकाळच्या सुरुवातीच्या तासांमध्ये अधिक चांगल्या दर्जाचे काम करण्यासाठी आपले शरीर सक्रिय ठेवतात.
2. तुमच्यापैकी अनेकांनी बागेत झाडांना पाणी देताना कधी ना कधी पक्ष्यांचा किलबिलाट ऐकला असेल. माझ्यासोबतही असेच घडले. मी वाकून पाहिले तेव्हा तिथे नुकत्याच जन्मलेल्या पिल्लांचा एक छोटासा थवा होता. ती पिल्ले थरथरत होती आणि त्यांचे डोळेही उघडले नव्हते. तीन छोटी पिल्ले, एकमेकांना चिकटून बसलेली, आसपासच्या जगापासून अनभिज्ञ. मी अनेक आठवडे त्यांचे निरीक्षण केले. त्यांची आई ठराविक अंतराने यायची. ती त्यांच्यापासून फार लांब जात नसे, जेणेकरून त्यांच्यावर लक्ष ठेवता येईल. जेव्हा एखादा मोठा पक्षी किंवा संशयास्पद प्राणी आसपास दिसायचा, तेव्हा ती जणू मला हाक मारायची आणि मी धावत जाऊन त्यांना पळवून लावायचो. मी झाडाजवळ अन्न ठेवण्यासही सुरुवात केली. ती स्वतः ते खायची, पण आपल्या पिल्लांना भरवण्यासाठी मात्र बाहेर जाऊन कीटक पकडून आणायची. कदाचित तोच त्यांचा ‘प्रोटीन शेक’ होता. एके दिवशी तिने त्यांना घरट्यातून उडी मारण्यासाठी प्रोत्साहित केले. एक पिल्लू उडाले आणि सुरक्षित उतरले. दुसरे थोडे डगमगले. तिसरे पिल्लू सर्वात जास्त वेळ घरट्यात थांबले. आई जणू शांतपणे त्याला सांगत होती – चला, तू करू शकतोस. आणि मग ते सर्व उडून गेले. हा माझा दुसरा धडा होता. त्यांना पाहताना मला जाणीव झाली की, आपण अनेकदा मानतो की जीवन पूर्णपणे नियोजन आणि नियंत्रणावर अवलंबून असते. आपण याद्या बनवतो, अंदाजपत्रक तयार करतो, पण जे लोक त्या पक्ष्यांप्रमाणे अनोळखी जगात झेप घेण्याचे धाडस करतात, तेच यश मिळवतात. एखाद्या अनोळखी व्यक्तीशी विवाह करणे, त्याच्यासोबत नवीन शहरात जाणे, नवीन नाते सुरू करणे, मुलांना जन्म देणे आणि शेवटी पतीला साथ देण्यासाठी स्वतः नोकरी करणे – यातील प्रत्येक क्षण पालकांच्या सुरक्षित घरट्यातून बाहेर पडून एखाद्या अनोळखी जमिनीवर उडी मारण्यासारखाच आहे. जीवन आपण कुणाला धरून ठेवतो यापेक्षा, आपण कोणता धोका स्वीकारतो आणि अज्ञाताकडे झेप घेण्याचे धाडस दाखवतो, यावर जास्त अवलंबून असते.
फंडा असा की – सर्व प्रजातींच्या स्त्रिया इतर काही नसून स्वतःमध्ये एक ‘ऑल-इन-वन’ व्यक्तिमत्त्व असतात. त्यामुळेच आपण त्यांच्या असण्याचा उत्सव साजरा करतो, यात नवल नाही. महिला दिनाच्या शुभेच्छा!



Source link