श्री क्षेत्र फलटण येथील ऐतिहासिक घोडा यात्रा २०२६ उद्या उत्साहात साजरी होणार
फलटण (जि. सातारा) : येथील प्रसिद्ध घोडा यात्रा सोहळा उद्या, मंगळवार दिनांक ७ एप्रिल २०२६ रोजी मोठ्या भक्तिभावात आणि पारंपरिक उत्साहात साजरा होणार आहे. महानुभाव पंथीयांसाठी “दक्षिण काशी” म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या या नगरीत दरवर्षी चैत्र वद्य पंचमीला हा भव्य सोहळा भरतो.
धार्मिक व ऐतिहासिक पार्श्वभूमी
फलटण हे महानुभाव पंथाचे महत्त्वाचे केंद्र असून येथे पंचकृष्ण उपासनेची परंपरा आहे. येथील शुक्रवार पेठेतील गवळीवाडा परिसरातील प्राचीन श्रीकृष्ण नाथ मंदिर यादवकालीन असून, या मंदिराला ऐतिहासिक व धार्मिक महत्त्व आहे.
मंदिराशी संबंधित अनेक दैवी कथा, लीळा आणि चमत्कार आजही भक्तांमध्ये श्रद्धेने सांगितले जातात. बाणगंगा नदीकाठी असलेले श्री चक्रपाणी महाराजांचे जन्मस्थान मंदिर देखील भाविकांचे प्रमुख आकर्षण आहे.
घोडा यात्रेची परंपरा
घोडा यात्रेची परंपरा अठराव्या शतकापासून सुरू असल्याचे मानले जाते. जेजुरीकडे निघालेल्या खंडोबा भक्तांच्या पितळी घोड्याशी संबंधित चमत्कारामुळे ही परंपरा सुरू झाली.
आजही भक्त पितळी घोडे डोक्यावर घेऊन मिरवणुकीत सहभागी होतात. या यात्रेत नवस पूर्ण झाल्यानंतर भाविक चांदीचे किंवा पितळेचे घोडे अर्पण करतात.
.पालखी सोहळा व मिरवणूक
यात्रेच्या मुख्य दिवशी दुपारी सुमारे २ वाजता पालखी मिरवणूक निघते.
श्री आबासाहेब मंदिरातून सुरुवात
तेली आळी, दगडी पूल मार्गे
श्रीकृष्ण मंदिरात आगमन
त्यानंतर बाणगंगा नदीकाठ व इतर प्रमुख मार्गांवरून भव्य मिरवणूक
या मिरवणुकीत ढोल-ताशे, लेझीम, करंड्या-ढोलकी यांचा गजर होत असतो. हजारो भाविक या सोहळ्यात सहभागी होतात.
भक्ती, नवस आणि परंपरा
भाविक आपल्या नवसासाठी पितळी घोडे अर्पण करतात
अन्नदान, वस्त्रदान यांसारख्या धार्मिक सेवा केल्या जातात
भजन, कीर्तन, प्रवचने यांचे आयोजन
मठपती, गवळी, माळी समाजाचे पारंपरिक मान
राजाश्रय व परंपरेचे जतन
फलटण संस्थानचे नाईक निंबाळकर घराण्याचा या मंदिरांवर ऐतिहासिक आश्रय राहिला आहे. आजही या परंपरेचे जतन करण्यात त्यांचे योगदान महत्त्वाचे आहे.
विशेष आकर्षण
पितळी घोड्यांची मिरवणूक
पारंपरिक छबीना सोहळा (रात्री)
विविध प्रांतातून येणारे भाविक
धार्मिक सत्संग व व्याख्यानमाला
फलटणची घोडा यात्रा ही केवळ धार्मिक सोहळा नसून परंपरा, श्रद्धा आणि सांस्कृतिक वारसा जपणारा एक अद्वितीय उत्सव आहे. आज यात्रेच्या मुख्य दिवशी हजारो भाविकांच्या उपस्थितीत हा सोहळा मोठ्या उत्साहात पार पडणार आहे.
