ध्वनिमर्यादा ओलांडल्यास अनामत रक्कम जप्त; डीजे, लाऊडस्पीकर, ॲम्प्लिफायरही जप्त होणार
सातारा | प्रतिनिधी :
सण-उत्सव आणि मिरवणुकांच्या काळात होणाऱ्या ध्वनिप्रदूषणाला आळा घालण्यासाठी मुंबई उच्च न्यायालयाने कठोर निर्देश दिले आहेत. त्यानुसार ध्वनिक्षेपक वापरणाऱ्या वैयक्तिक आयोजकांकडून ५० हजार रुपये, तर सार्वजनिक मंडळे किंवा संस्थांकडून १ लाख रुपये सुरक्षा अनामत रक्कम घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. नियमांचे उल्लंघन झाल्यास ही रक्कम जप्त करण्याची तरतूद आहे. हे निर्देश महाराष्ट्रातील उत्सव आणि मिरवणुकांसाठी लागू असल्याचे वृत्त आहे.
ध्वनिप्रदूषणासंदर्भातील न्यायालयीन निर्देशांनुसार नागरिकांना शांतता, विश्रांती आणि झोपेचा अधिकार असून, उत्सव साजरे करताना ध्वनिमर्यादांचे पालन करणे आवश्यक आहे. ध्वनिक्षेपकाला परवानगी देताना आयोजकांकडून नियमांचे पालन करण्याची जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी सुरक्षा अनामत घेण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
ध्वनिमर्यादेचे उल्लंघन झाल्यास कारवाई
उत्सव किंवा मिरवणुकीत ध्वनीची विहित मर्यादा ओलांडल्यास संबंधित ध्वनियंत्रणा, लाऊडस्पीकर, ॲम्प्लिफायर तसेच अन्य साहित्य जप्त करण्याची कारवाई केली जाऊ शकते. सातारा जिल्ह्यातही उत्सवांच्या पार्श्वभूमीवर नियमांची अंमलबजावणी करण्यासाठी पोलिसांकडून कारवाई करण्यात येत आहे. नुकत्याच सातारा शहरातील विसर्जन मिरवणुकीत नियमभंग करणाऱ्या १५ मंडळांवर कारवाई करून सुमारे २.२५ कोटी रुपयांचे डॉल्बी साहित्य व वाहने जप्त करण्यात आल्याचे वृत्त आहे.
रात्री १० ते सकाळी ६ पर्यंत निर्बंध
ध्वनिप्रदूषणाच्या नियमांनुसार रात्री १० ते सकाळी ६ या कालावधीत ध्वनिक्षेपकाच्या वापरावर कडक निर्बंध आहेत. उत्सवांमध्ये सार्वजनिक रस्ते व मार्गांवर फटाके फोडण्यास तसेच अतितीव्र लेझर लाईट्स आणि बीम्सच्या वापरावरही न्यायालयाने निर्बंध घातले आहेत.
आयोजकांना ‘साउंड लिमिटर’ आणि डेसिबल मीटरची काळजी
ध्वनियंत्रणेचा वापर करताना आवाजाची पातळी तपासण्यासाठी डेसिबल मोजण्याची व्यवस्था ठेवणे आणि ध्वनिमर्यादेचे पालन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. परवानगीची कागदपत्रे तसेच जबाबदार व्यक्तीचे नाव आणि संपर्क क्रमांक कार्यक्रमस्थळी स्पष्टपणे उपलब्ध ठेवण्याचे निर्देशही देण्यात आले आहेत.
‘अनामत रक्कम ही केवळ औपचारिकता नाही’
अनामत रकमेच्या तरतुदीमुळे ध्वनियंत्रणा वापरणाऱ्या आयोजकांवर नियमांचे पालन करण्याची अतिरिक्त जबाबदारी येणार आहे. नियमभंग झाल्यास आर्थिक अनामत जप्त होण्यासोबतच संबंधित ध्वनियंत्रणा जप्त होण्याची कारवाई होऊ शकते.
डॉ. वैशाली कडुकर, अपर पोलीस अधीक्षक, सातारा यांच्या नावाने दिलेल्या माहितीनुसार जिल्ह्यात आगामी सण-उत्सवांच्या काळात नियमांची काटेकोर अंमलबजावणी केली जाणार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
असे आहेत प्रमुख निर्बंध
- रात्री १० ते सकाळी ६ या वेळेत ध्वनिमर्यादेचे उल्लंघन करण्यास मनाई.
- सार्वजनिक रस्ते व मार्गांवर फटाके फोडण्यास निर्बंध.
- अतितीव्र लेझर लाईट्स व बीम्सच्या वापरावर बंदी.
- ध्वनीची पातळी तपासण्यासाठी डेसिबल मोजण्याची व्यवस्था.
- ध्वनियंत्रणेचा आवाज मर्यादेत ठेवण्याची जबाबदारी आयोजकांची.
- नियमभंग झाल्यास सुरक्षा अनामत रक्कम जप्त होऊ शकते.
- परवानगीची कागदपत्रे कार्यक्रमस्थळी उपलब्ध ठेवणे आवश्यक.
- नियमभंग झाल्यास डीजे, लाऊडस्पीकर, ॲम्प्लिफायर व संबंधित साहित्य जप्त होऊ शकते.
