चारपैकी दोन शंकराचार्य स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती आणि स्वामी निश्चलानंद सरस्वती यांनी राम मंदिराच्या उद्घाटनात सहभागी होण्यास नकार दिला आहे. उर्वरित दोन शंकराचार्यांनी अद्याप आपली भूमिका स्पष्ट केलेली नाही.
अयोध्येत बांधण्यात आलेल्या राम मंदिराच्या उद्घाटनानिमित्त देशभरात जल्लोषाचे वातावरण आहे. रामलल्ला प्राणप्रतिष्ठा सोहळा 22 जानेवारीला असून, त्यासाठी जोरदार तयारी सुरू आहे. दरम्यान, राम मंदिराच्या उद्घाटनात चारही शंकराचार्यांच्या सहभागाबाबत साशंकता आहे. स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद आणि स्वामी निश्चलानंद सरस्वती यांनी मंदिराच्या उद्घाटन समारंभाला उपस्थित राहण्यास नकार दिला आहे. सनातन धर्माचे नियम लक्षात घेऊन हा कार्यक्रम आयोजित केला जात नसून धर्मग्रंथांच्या विरोधात जाऊ शकत नाही, त्यामुळे या कार्यक्रमात सहभागी होणार नाही, असे त्यांचे म्हणणे आहे.
स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद सरस्वती यांनी बुधवारी (10 जानेवारी) हरिद्वारमध्ये स्पष्ट केले की, चार शंकराचार्य राम मंदिराच्या उद्घाटन सोहळ्याला उपस्थित राहणार नाहीत. स्वामी निश्चलानंद सरस्वती यांनीही या कार्यक्रमात सहभागी होण्यास नकार दिला आहे. तथापि, स्वामी भारतीकृष्ण आणि स्वामी सदानंद सरस्वती या उर्वरित दोन शंकराचार्यांकडून कोणतेही विधान आलेले नाही किंवा त्यांनी सहभाग किंवा गैर-सहभागाबाबत आपली भूमिका स्पष्ट केलेली नाही. जाणून घेऊयात कोणते आहेत ते नियम, ज्यांच्या उल्लंघनाबद्दल शंकराचार्य बोलत आहेत-
शंकराचार्य म्हणाले, बांधकाम पूर्ण होण्यापूर्वीच प्रभू रामाचा अभिषेक करणे योग्य नाही.स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद हे उत्तराखंडच्या ज्योतिषपीठाचे शंकराचार्य आहेत. 22 जानेवारीला अयोध्येत होणार्या राम मंदिराच्या उद्घाटनाचा कार्यक्रम धर्मग्रंथ आणि नियमांच्या विरोधात असल्याचे ते म्हणाले. राममंदिराचे बांधकाम पूर्ण न करता प्रभू रामाच्या जीवनाला पवित्र करणे हे सनातन धर्माच्या नियमांचे पहिले उल्लंघन आहे, असे ते म्हणाले. यासाठी घाई करू नये, असे स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद यांनी सांगितले.
ते म्हणाले, ’22 डिसेंबर 1949 रोजी मध्यरात्री वादग्रस्त वास्तूमध्ये रामाची मूर्ती स्थापित करण्यात आली होती आणि 1992 मध्ये ही रचना पाडण्यात आली होती, त्यामुळे रामलल्लाची मूर्ती दुसऱ्या ठिकाणी स्थापित करण्यात आली होती. या सर्व घटना काही कारणास्तव अचानक घडल्या होत्या, त्यामुळे त्यावेळी कोणत्याही शंकराचार्यांनी प्रश्न उपस्थित केला नव्हता, पण आता घाई नाही. राम मंदिराचे बांधकाम पूर्ण करण्यासाठी आमच्याकडे वेळ असून मंदिराचे बांधकाम पूर्ण झाल्यानंतर रामललाची प्राणप्रतिष्ठापना व्हावी .
स्वामी अविमुक्तेश्वरानंद म्हणाले, आपण धर्मग्रंथांच्या विरोधात जाऊ शकत नाही. शंकराचार्य अविमुक्तेश्वरानंद म्हणाले की, आता आम्ही गप्प बसू शकत नाही आणि म्हणू की, काम पूर्ण केल्याशिवाय राम मंदिराचे उद्घाटन करणे आणि तेथे प्रभू रामाची मूर्ती बसवण्याची कल्पना योग्य नाही. ते म्हणाले की, कार्यक्रमाचे आयोजन करणारे आम्हाला मोदीविरोधी म्हणू शकतात. तसे नाही, पण आपण धर्मग्रंथांच्या विरोधात जाऊ शकत नाही.
स्वामी निश्चलानंद काय म्हणाले?
स्वामी निश्चलानंद सरस्वती हे जगन्नाथपुरी, ओडिशाच्या गोवर्धनपीठाचे शंकराचार्य आहेत. मंदिराच्या उद्घाटनात धर्मग्रंथाच्या नियमांचे उल्लंघन झाल्याचीही चर्चा त्यांनी केली आहे. स्वामी निश्चलानंद सरस्वती म्हणाले, ‘माझ्याकडून कोणतीही सूचना घेतली गेली नाही याचा मला राग आहे असे नाही, तर स्कंद पुराणानुसार, नियम आणि विधी नीट पाळले नाहीत तर मूर्तीमध्ये वाईट गोष्टी प्रवेश करतात. आणि त्या क्षेत्राचा नाश करतात.
योग्य वेळी राम मंदिरात जाईन, असे स्वामी निश्चलानंद म्हणाले. राम मंदिराच्या उद्घाटनाचे निमंत्रण मिळाले आहे, मात्र आपण आता मंदिरात जाणार नाही, सनातन धर्माप्रमाणे कार्यक्रम आयोजित केला जाईल तेव्हा उपस्थित राहणार असल्याचे त्यांनी सांगितले. स्वामी निश्चलानंद यांनी सांगितले की, ते अयोध्येला जात असतात आणि सध्या ते रामललाच्या ठिकाणीही दर्शनासाठी जातात. ते म्हणाले की, मी पुन्हा तिथे जाईन, पण योग्य वेळी. राम मंदिराच्या उद्घाटन सोहळ्याला उपस्थित राहण्याबाबत उर्वरित दोन शंकराचार्यांची भूमिका स्पष्ट करण्यात आलेली नाही. स्वामी भारतीकृष्ण हे दक्षिण भारतातील चिक्कमगालुरू येथील शृंगेरी मठाचे शंकराचार्य आहेत, तर स्वामी सदानंद सरस्वती हे पश्चिमेकडील गुजरातमधील द्वारका येथील शारदा मठाचे शंकराचार्य आहेत.
राम मंदिर उद्घाटन सोहळ्याला शंकराचार्य न येण्याबद्दल चंपत राय काय म्हणाले?
याबाबत श्री रामजन्मभूमी तीर्थ ट्रस्टचे सरचिटणीस चंपत राय म्हणाले की, राम मंदिर हे रामानंद पंथाचे आहे, शैव, शाक्य आणि संन्याशांचे नाही. चंपत राय यांनी सांगितले की, मंदिर तीन मजल्यांमध्ये बांधले जात असून पहिल्या मजल्यावरील काम पूर्ण झाले आहे. रामललाच्या जीवनाचा पवित्र येथे गृहगृहात होणार असून, त्यासाठी तयारी सुरू आहे. 22 जानेवारीला राम मंदिराचे उद्घाटन होणार असून राम लल्लाला अभिषेक करण्यात येणार आहे.
