14 तासांपूर्वी
- कॉपी लिंक
२००१ मध्ये गुजरातचे मुख्यमंत्री झाल्यापासून नरेंद्र मोदीयांनी बहुतेक वेळा विजयच पाहिला आहे. नोटबंदीअसो, कोविड-१९ महामारी असो किंवा पुलवामा आणिपहलगाममधील दहशतवादी हल्ले असोत, बहुतेकसंकट परिस्थितीतही त्यांनी त्यांचे नियंत्रण गमावले नाही.परंतु ट्रम्प आता मोदींसाठी अडचणी निर्माण करतआहेत. मोदींना ११ वर्षांपासून ओळखत असल्याने,आपण असा दावा करू शकतो की ते यावरही मातकरतील, परंतु प्रश्न असा आहे की ते हे कसे करतील?या वेळी त्यांना अशा आव्हानांचा सामना करावा लागतआहे, ज्याचे समाधान त्यांच्या नियंत्रणाबाहेर आहे.
डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केवळ भारतालाच नाही तरजगभरातील अनेक देशांना चकित केले आहे, परंतु भारताबद्दलची त्यांची भूमिका अधिक कडक आहे.नोबेल शांतता पुरस्कारासाठी ट्रम्प यांच्या दाव्यालाभारताने पाठिंबा देण्यास सहमती दर्शवली नाही म्हणूनट्रम्प भारतावर नाराज आहेत असा दावा केला जातआहे. शिवाय, रशियाकडून भारताच्या स्वस्त तेल आयातीवर ट्रम्प आक्षेप घेत आहेत. तथापि, भारतरशियाला युक्रेनशी युद्ध सुरू ठेवण्यास अप्रत्यक्षपणे मदत करत आहे हा ट्रम्प यांचा दावा खोटा आहे. ट्रम्प यांनीभारतीय वस्तूंवर ५०% कर लादला आहे आणि आतायेत्या काळात ते एच 1 बी व्हिसा प्रणाली रद्द करूइच्छितात. तथापि, परिस्थिती आमच्या कल्पनेपेक्षाअधिक गंभीर आहे. वाणिज्यमंत्री पीयूष गोयल तीनदिवसांच्या दौऱ्यावर अमेरिकेला गेले होते, परंतु त्यांचेअमेरिकन समकक्ष हॉवर्ड लुटनिक यांनी त्यांची भेटहीघेतली नाही.
मोदी ट्रम्प यांच्या अटी मान्य करत नाहीत तोपर्यंत ट्रम्पआणि त्यांचे सरकार भारत आणि पंतप्रधान मोदींचाअपमान, छळ आणि दुखावण्याचा प्रयत्न करत आहेत.जर भारत-अमेरिका व्यापार चर्चा यशस्वी झाली नाही,तर ट्रम्प यांचे भारतविरोधी निर्णय लवकरच लागू होतील.याचा परिणाम आपल्या अर्थव्यवस्थेवर निश्चितचहोईल. नोकऱ्या जाऊ शकतात आणि परकीयचलनसाठा कमी होऊ शकतो. जीएसटी सुधारणांमुळेमोदी सरकारला या कठीण काळात मात करण्यास मदतझाली आहे. परंतु दिवाळीनंतर हा उत्साहही थंडावेल.निवडणुकीच्या अगदी आधी मोदींनी बिहारमधील ७५लाख महिलांना प्रत्येकी १०,००० रुपये देण्याची योजनाका सुरू केली हेदेखील यावरून स्पष्ट होते. ढाका आणिकाठमांडूमधील उठावांमुळेही चिंता निर्माण झाली आहे.त्या तुलनेत, लेहमधील तरुणांचा उठाव मर्यादित होता,जरी तेथे झालेल्या निदर्शनांमध्ये चार लोकांचा मृत्यूझाला. हा एक इशारा आहे ज्याकडे सरकार दुर्लक्ष करूशकत नाही.
मोदींचा तिसरा कार्यकाळ आतापर्यंत सुरळीतराहिलेला नाही. पहलगाममधील दहशतवादी हल्ला,ट्रम्प यांचे धमकीचे राजकारण, उच्च शुल्क आणिअमेरिकन व्हिसा व्यवस्थेतील बदल यांचे भारतावरदीर्घकालीन परिणाम होतील. ट्रम्प प्रशासनाचेपाकिस्तानशी मैत्रीपूर्ण वर्तन आणि त्यांचे भारतविरोधीनिर्णय थेट आपल्याला आव्हान देत आहेत. आतापर्यंतमोदींनी परिस्थिती हाताळण्यात अनुकरणीय संयमदाखवला आहे, परंतु अस्थिर देशांतर्गत राजकारणामुळेवेळ निघून जात आहे. २०२४ मध्ये काँग्रेसने आपल्याजागांची संख्या दुप्पट केली आणि भाजपला बहुमतगमावल्याचे मानसिक नुकसान सहन करावे लागले.असे असूनही, पक्ष हुशारीने आपल्या मतदारांना एकत्रकरण्याचा प्रयत्न करत आहे.
पण आता देशांतर्गत राजकारणातही ट्रम्प घटकमहत्त्वाचा बनला आहे. मोदी ट्रम्प यांच्या मागण्यांपुढे झुकूशकत नाहीत, तर भारताला आपल्या वस्तूविकण्यासाठी अमेरिकन बाजारपेठेशिवाय पर्यायनसण्याची शक्यता आहे. कापड, औषधनिर्माण,सॉफ्टवेअर तंत्रज्ञान आणि हिरे यासारख्याकामगार-केंद्रित क्षेत्रांना राष्ट्रीय संकटाचा सामना करावालागण्याची शक्यता आहे. ट्रम्प यांच्या मनमानीकारभारामुळे चीन अप्रभावित राहू शकतो कारण त्याचीअर्थव्यवस्था १९ ट्रिलियनची आहे, तर भारताचीअर्थव्यवस्था फक्त ४ ट्रिलियनच्या आसपास आहे. (हे लेखिकेचे वैयक्तिक मत आहे.)
भारताच्या देशांतर्गत राजकारणात ट्रम्पघटक आता महत्त्वाचा बनला आहे. मोदीट्रम्प यांच्या मागण्यांपुढे झुकू शकत नाहीत.तथापि, भारताला माल विकण्यासाठीअमेरिकन बाजारपेठे शिवाय पर्याय काहीरातोरात सापडणार नाही.
