माझ्या हिश्श्याचे किस्से: आपल्यावर शॉट चित्रीत होण्याच्या अगदी आधीच सतीश कौशिक ओरडू लागले, ‘कट! कट! कट!’

‘साजन चले ससुराल’मध्ये मुत्तू स्वामीच्या भूमिकेत सतीश कौशिक (डावीकडे). 

आम्ही आरे मिल कॉलनीमध्ये शूटिंग करत होतो. डेव्हिड साहेबांनी शॉट लावला होता की, सतीशभाई रस्त्यावर झोपलेले असतात आणि त्यांच्या अंगावरून ट्रॅक्टर जातो. ट्रॅक्टरची उंची चांगली असल्यामुळे तसा कोणताच धोका नव्हता. आता शॉटसाठी सतीशभाई झोपले आणि डेव्हिड साहेबांनी ‘अॅक्शन’ म्हणताच ट्रॅक्टर सुरू झाले…

माझ्या हिश्श्याच्या किश्श्यांमध्ये आज सतीश कौशिक यांच्याबाबत सांगणार आहे, ज्यांना मी सतीशभाई म्हणत असे. सतीशभाईंशी माझी पहिली भेट मी मुंबईत दाखल होण्यापूर्वी आणि चित्रपटसृष्टीत येण्यापूर्वी झाली होती. १९८४-८५ मध्ये मी लग्न, कौटुंबिक समारंभासाठी दोन-तीन वेळा मुंबईत आलो होतो. मुंबईत येणाऱ्या प्रत्येक भारतीयाची सर्वांत मोठी इच्छा असते की, त्याला तिथं चित्रपटाचं शूटिंग बघायला मिळावं. मी मुंबईत ज्या दोन चित्रपटांचे शूटिंग पाहिलं आणि ज्यामुळं मी प्रभावित झालो, ते होते ‘अल्लाह रक्खा’ आणि ‘मिस्टर इंडिया’. दिनेश राय हे भोपाळचे एक लेखक होते आणि ते मुंबईत राहात होते. मी त्यांना भेटायला त्यांच्या घरी गेलो. त्यावेळी सतीश कौशिकही तिथे त्यांना भेटायला आले होते. मला अजूनही आठवतंय त्यांची काळ्या रंगाची फियाट होती. तिचे दरवाजे पुढच्या बाजूने उघडायचे. दिनेश राॅय यांना मी दिनू भैय्या म्हणायचो. मी त्यांना म्हणालो, ‘दिनू भैय्या, मला शूटिंग बघायचंय.’ हे ऐकून सतीश कौशिक स्वत:च म्हणाले, ‘अरे! एक काम कर.. तू वर्सोव्याला या पत्त्यावर ये. तिथं मिस्टर इंडियाचं शूटिंग सुरू आहे. मी ते तुला दाखवेन.’ आणि मी दुसऱ्या दिवशी माझा मोठा भाऊ सलमानला घेऊन तिथं पोहोचलो. अशा तऱ्हेने मी जे पहिले शूटिंग पाहिले, ते ‘मिस्टर इंडिया’चे होते आणि श्रीदेवीनाही पहिल्यांदाच पाहिले. त्यावेळी त्यांचा सीन चालू होता. त्यानंतर जेव्हा मी मुंबईला शिफ्ट झालो आणि खूप लांबचा पल्ला पार करत चित्रपटसृष्टीचा एक भाग बनलो, तेव्हा सतीशभाईंसोबत भेटी होत गेल्या. मग आमच्यात एक नवे नाते निर्माण होऊ लागले. ते पुढे वाढत गेले आणि आम्ही खूप जवळचे मित्र बनलो. खूप वर्षांनी मी त्यांना आमच्या पहिल्या भेटीची आठवण सांगितली. मी त्यांना पहिल्यांदा कुठे भेटलो होतो आणि त्यांनीच मला पहिल्यांदा शूटिंग दाखवले होते, हेही सांगितले. पुढे माझा ‘साजन चले ससुराल’ हा चित्रपट सुरू होत होता. त्यात मुत्तू स्वामी नावाची एक व्यक्तिरेखा होती. हे दक्षिण भारतीय पात्र होते. आधी आम्ही त्यासाठी शक्ती कपूर यांना साइन केले होते. शक्ती कपूर यांच्या तारखाही निश्चित झाल्या होत्या. त्यांचा विगही तयार झाला होता. सगळी तयारी झाली होती. शूटिंगच्या काही दिवस आधी मी आणि डेव्हिड धवन साहेब सीनवर चर्चा करत बसलो होतो, तेव्हा आमच्या लक्षात आलं की, शक्ती कपूर यांचा जो चेहरा, जो रंग आहे, त्यात ते मुत्तू स्वामीसारखे दिसणार नाहीत. खरं तर ते खूप चांगले अभिनेते आहेत, त्यांच्यासोबत आम्ही काम केले आहे, त्यांच्याशी चांगली मैत्रीही आहे. परंतु, या भूमिकेसाठी सतीश कौशिक जास्त योग्य राहतील, या निष्कर्षापर्यंत आम्ही आलो. त्यामुळे त्या भूमिकेसाठी आम्ही सतीशभाईंना घेतले. यामुळे शक्ती कपूर खूप नाराजदेखील झाले. परंतु, त्याचवेळी ‘कुली नंबर १’ची निर्मितीही सुरू होती. त्यात मामाचे जे पात्र होते, ती भूमिका शक्तीजींना दिली आणि त्यांची नाराजी दूर झाली. आता तुम्हाला सर्वांत मजेदार किस्सा सांगतो. सतीशभाईंचा व्यक्तिगत आयुष्यातील सेन्स ऑफ ह्युमरदेखील कमालीचा होता. पहिल्या दिवशी आम्ही आरे मिल कॉलनीमध्ये शूटिंग करत होतो. सतीश कौशिक यांचादेखील हा पहिलाच दिवस होता. डेव्हिड साहेबांनी शॉट लावला होता की, सतीशभाई रस्त्यावर झोपलेले असतात आणि त्यांच्या अंगावरून ट्रॅक्टर जातो. ट्रॅक्टरची उंची चांगली असल्यामुळे तसा कोणताच धोका नव्हता. एका फायटरला बसवून सतीशभाईंना त्याची रिहर्सलदेखील दाखवली. आणि आता सतीशभाई झोपले. काही दिवसांपूर्वीच सतीशभाईंचा ‘रूप की रानी, चोरों का राजा’ हा चित्रपट प्रदर्शित झाला होता आणि तो फ्लॉप ठरला होता. तर शॉटसाठी सतीशभाई झोपले आणि डेव्हिड साहेबांनी ‘अॅक्शन’ म्हणताच ट्रॅक्टर सुरू झाला. अचानक सतीश ई उठले आणि ओरडले, ‘कट! कट! कट!’ डेव्हिड साहेबांनी विचारले, ‘काय झालं?’ सतीशभाई म्हणाले, ‘हा जो ट्रॅक्टर चालवणारा आहे त्याला विचारा की, यानं रूप की रानी, चोरो का राजा तर पाहिला नाही ना..?’ डेव्हिड साहेबांनी आश्चर्याने विचारले, ‘का?’ त्यावर सतीशजी म्हणाले, ‘जर त्याने हा चित्रपट पाहिला असेल, तर मी हा शॉट देणार नाही. नाहीतर त्याला असं वाटेल की, याच्यावर ट्रॅक्टर घालण्याची अन् याला चित्रटपसृष्टीतून संपवण्याची यापेक्षा चांगली संधी मिळणार नाही.’ हे ऐकून आम्ही सगळे जोरजोरात हसायला लागलो. असा होता सतीशभाईंचा सेन्स ऑफ ह्यूमर. ‘साजन चले ससुराल’साठी ‘बेस्ट अॅक्टर इन कॉमिक रोल’साठी सतीश कौशिक यांना फिल्मफेअर अवॉर्ड मिळाला होता. आज सतीशभाई नाहीत, पण आपल्या आठवणींमध्ये ते कायम जिवंत राहतील. त्यांनी साकारलेल्या भूमिकादेखील अजमरामर राहतील. त्यांच्या स्मरणार्थ परवीन शाकिर यांचा एक शेर…

एक सूरज था की तारों के घराने से उठा,

आँख हैरान है क्या शख़्स ज़माने से उठा।

सतीशभाईंसोबत मी जवळपास १२ चित्रपट केले. त्यांनी दिग्दर्शित केलेल्या ‘वादा’ आणि “मुझे कुछ कहना है’चे कथानक मी लिहिले आहे. मी लिहिलेले आणि त्यांनी अभिनय केलेल्या जवळपास सर्व व्यक्तिरेखा आजही संस्मरणीय आहेत, मग तो मुत्तू स्वामी असो, ‘बडे मियॉ-छोटे मियाँ’चा शराफ़त अली असो, ‘दिवाना-मस्ताना’चा पप्पू पेजर असो किंवा ‘हसीना मान जाएगी’चा कुंजबिहारी असो; या सर्व पात्रांनी त्यांना अमर केले आहे. आज सतीश कौशिक दिग्दर्शित ‘मुझे कुछ कहना हैं’ चित्रपटातील हे गाणे ऐका… इस प्यार को मैं क्या नाम दूँ…

स्वतःची काळजी घ्या आणि आनंदी राहा.