फलटण : समाजहिताच्या उपक्रमांना प्रोत्साहन देण्याबरोबरच सामाजिक जाणीव आणि मानवतेचा संदेश देणारे माढा लोकसभा मतदारसंघाचे माजी खासदार तथा सातारा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे नवनिर्वाचित संचालक रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर यांनी अवयवदानाचा संकल्प करून समाजासमोर एक प्रेरणादायी आदर्श ठेवला आहे. ‘आपली फलटण मॅरेथॉन २०२६’च्या दशकपूर्ती सोहळ्यात त्यांनी स्वतः अवयवदानासाठी ऑनलाईन फॉर्म भरून नोंदणी केल्याचे जाहीर केले. तसेच नागरिकांनीही अवयवदानाचे महत्त्व समजून घेत या मानवतावादी कार्यात सहभागी व्हावे, असे आवाहन केले.
फलटण येथील सजाई गार्डन येथे रविवार, दि. २५ ऑक्टोबर रोजी आयोजित करण्यात आलेल्या ‘आपली फलटण मॅरेथॉन २०२६’च्या दशकपूर्ती सोहळ्यात बक्षीस वितरण समारंभादरम्यान रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर बोलत होते. यावेळी त्यांनी अवयवदान ही केवळ वैयक्तिक इच्छा नसून गरजू रुग्णांना नवजीवन देण्याची संधी असल्याचे अधोरेखित केले.
अवयवदानातून अनेकांना मिळू शकते नवजीवन
आजही विविध गंभीर आजारांमुळे अनेक रुग्णांना अवयव प्रत्यारोपणाची गरज भासते. योग्य अवयव उपलब्ध न झाल्याने काही रुग्णांना दीर्घकाळ प्रतीक्षा करावी लागते. अशा परिस्थितीत अवयवदानाबाबत समाजात जागरूकता निर्माण होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. एका व्यक्तीच्या अवयवदानामुळे अनेक गरजू रुग्णांना जीवन जगण्याची नवी संधी मिळू शकते, हा महत्त्वपूर्ण संदेश रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर यांनी आपल्या भाषणातून दिला.
अवयवदानाबाबत अनेकांच्या मनात आजही गैरसमज, भीती आणि अपुरी माहिती आहे. त्यामुळे अवयवदानाची संकल्पना समाजाच्या सर्व स्तरांपर्यंत पोहोचविणे, त्याबाबत शास्त्रीय माहिती देणे आणि नागरिकांना या प्रक्रियेसाठी प्रोत्साहित करणे आवश्यक आहे. केवळ भाषणातून आवाहन न करता स्वतः ऑनलाईन फॉर्म भरून अवयवदानाचा संकल्प केल्याचे जाहीर करणे, ही त्यांच्या भूमिकेची विशेष बाब ठरली.
स्वतः कृतीतून दिला सामाजिक संदेश
सामाजिक प्रश्नांवर बोलताना स्वतः पुढाकार घेणे हे नेतृत्वाचे महत्त्वाचे वैशिष्ट्य मानले जाते. रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर यांनी अवयवदानासाठी नोंदणी केल्याचे जाहीर करून याच विचाराला कृतीची जोड दिली. त्यांच्या या भूमिकेमुळे अवयवदानासारख्या संवेदनशील विषयावर सार्वजनिक चर्चा होण्यास आणि नागरिकांमध्ये जागरूकता वाढण्यास मदत होऊ शकते.
अवयवदानाचा निर्णय घेताना संबंधित अधिकृत प्रक्रियेची माहिती घेणे, कुटुंबीयांना आपल्या इच्छेबाबत स्पष्टपणे सांगणे आणि अधिकृत नोंदणीची प्रक्रिया पूर्ण करणे महत्त्वाचे असते. अवयवदानाविषयी समाजात सकारात्मक वातावरण निर्माण करण्यासाठी लोकप्रतिनिधी, वैद्यकीय तज्ज्ञ, सामाजिक संस्था आणि प्रसारमाध्यमे यांनी एकत्रितपणे प्रयत्न करणे गरजेचे आहे.
‘आपली फलटण मॅरेथॉन’च्या दशकपूर्तीला सामाजिक जाणीवेची जोड
डॉ. प्रसाद विजयकुमार जोशी, डॉ. प्राची प्रसाद जोशी आणि जोशी हॉस्पिटल यांच्या वतीने आयोजित करण्यात येणाऱ्या ‘आपली फलटण मॅरेथॉन’ने यंदा यशस्वी वाटचालीची दहा वर्षे पूर्ण केली. नागरिकांमध्ये नियमित व्यायाम, धावणे, चालणे आणि निरोगी जीवनशैलीबाबत जागरूकता निर्माण करणे हा या उपक्रमाचा प्रमुख उद्देश आहे.
यंदाच्या मॅरेथॉनमध्ये २१, १० आणि ५ किलोमीटरच्या धावण्याच्या स्पर्धांसह ३ किलोमीटर आनंद फेरी आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी चालण्याच्या फेरीचे आयोजन करण्यात आले होते. अवयवदान जनजागृती, हाडे व सांध्यांचे आरोग्य आणि नियमित व्यायामाचे महत्त्व यांनाही विशेष स्थान देण्यात आले.
रोबोटिक तंत्रज्ञानाद्वारे गुडघे प्रत्यारोपण झालेल्या ७५० हून अधिक रुग्णांची विशेष चालण्याची फेरी हे या वर्षीच्या मॅरेथॉनचे वैशिष्ट्य ठरले. उपचार आणि पुनर्वसनानंतर पुन्हा सक्रिय जीवन जगता येते, हा सकारात्मक संदेश या उपक्रमातून देण्यात आला.
या पार्श्वभूमीवर मॅरेथॉनच्या व्यासपीठावरून अवयवदानाचा विषय पुढे येणे महत्त्वपूर्ण ठरले. शरीराचे आरोग्य जपण्याबरोबरच इतरांचे जीवन वाचविण्यासाठी समाजाने पुढाकार घ्यावा, असा व्यापक मानवतावादी विचार या निमित्ताने अधोरेखित झाला.
आरोग्याबरोबरच मानवतेची जाणीव वाढविण्याची गरज
अवयवदानाबाबत जनजागृती करणे ही केवळ आरोग्य विभागाची किंवा वैद्यकीय क्षेत्राची जबाबदारी नाही. सामाजिक आणि राजकीय क्षेत्रातील मान्यवरांनीही या विषयावर सकारात्मक भूमिका मांडल्यास जनमानसातील गैरसमज दूर होण्यास मदत होऊ शकते.
रणजितसिंह नाईक-निंबाळकर यांनी केलेले आवाहन नागरिकांनी गांभीर्याने घेऊन अवयवदानाविषयी अधिकृत माहिती जाणून घ्यावी, कुटुंबीयांशी चर्चा करावी आणि इच्छुक असल्यास अधिकृत नोंदणी प्रक्रियेत सहभागी व्हावे, हीच या उपक्रमातून अपेक्षा आहे.
अवयवदान हे मानवतेचे कार्य आहे. एका व्यक्तीचा निर्णय अनेक कुटुंबांच्या आयुष्यात आशेचा किरण निर्माण करू शकतो. त्यामुळे अवयवदानाबाबत जागरूकता वाढविणे आणि गरजू रुग्णांपर्यंत जीवनदायी मदत पोहोचविण्यासाठी प्रयत्न करणे, ही काळाची गरज बनली आहे.
‘चला, आरोग्य जपूया, अवयवदानाची जाणीव वाढवूया आणि मानवतेच्या सेवेसाठी पुढे येऊया!’ हा संदेश ‘आपली फलटण मॅरेथॉन’च्या दशकपूर्ती सोहळ्याच्या निमित्ताने अधिक प्रभावीपणे समोर आला.
