कर्तव्य, करुणा आणि सामाजिक बांधिलकीचे प्रतीक : आदरणीय तुषार मोहिते (IRS)
फलटण : एखाद्या व्यक्तीचे मोठेपण केवळ त्याच्या पदावरून ठरत नसते; तर त्याच्या विचारांवर, आचरणावर आणि समाजाप्रती असलेल्या बांधिलकीवर ठरत असते. कठोर परिश्रम, जिद्द, चिकाटी आणि प्रामाणिकपणाच्या बळावर आपल्या कर्तृत्वाचा ठसा उमटविणारे आदरणीय तुषार मोहिते सर हे अशाच व्यक्तिमत्त्वांपैकी एक आहेत.
तुषार मोहिते सर हे भारत सरकारच्या केंद्रीय प्रत्यक्ष कर मंडळाच्या (CBDT) आयकर विभागातील भारतीय महसूल सेवा (Indian Revenue Service – IRS) चे 2011 बॅचचे अधिकारी आहेत. सध्या ते मुंबई येथे अतिरिक्त/संयुक्त आयकर आयुक्त (Additional/Joint Commissioner of Income Tax) म्हणून कार्यरत असून, सार्वजनिक सेवेमध्ये त्यांना सुमारे 15 वर्षांचा अनुभव आहे. त्यांनी बी.एस्सी. (B.Sc.) पर्यंत शिक्षण पूर्ण केले असून, आपल्या बुद्धिमत्ता, परिश्रम आणि कर्तव्यनिष्ठेच्या बळावर त्यांनी ही मानाची उंची गाठली आहे.
मात्र, तुषार मोहिते सरांची खरी ओळख केवळ एका वरिष्ठ प्रशासकीय अधिकाऱ्याची नाही. ते महात्मा ज्योतिराव फुले, राजर्षी शाहू महाराज आणि भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या समतावादी विचारांचे अभ्यासक आणि अनुयायी आहेत. त्याचबरोबर तथागत भगवान गौतम बुद्धांनी दिलेल्या धम्ममार्गाचा स्वीकार करून ध्यानसाधनेत सातत्याने कार्यरत असलेले श्रोतापन्न अवस्थेचे साधक म्हणूनही त्यांची ओळख आहे.
भारतीय संविधानातील समता, स्वातंत्र्य, बंधुता आणि न्याय या मूल्यांना त्यांनी आपल्या जीवनाचा पाया मानला आहे. सार्वजनिक जीवनात संविधाननिष्ठ राहून प्रामाणिकपणे कर्तव्य बजावत असतानाच समाजाप्रती असलेली आपली जबाबदारीही ते तितक्याच निष्ठेने पार पाडतात.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी दिलेला “आपल्या उत्पन्नातील एक हिस्सा समाजाच्या उन्नतीसाठी खर्च करा” हा संदेश त्यांनी प्रत्यक्ष कृतीत उतरविला आहे. त्यांच्या माध्यमातून अनेक बुद्धविहारांना भगवान बुद्धांच्या मूर्तींचे दान करण्यात आले आहे. तसेच डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर लिखित “भगवान बुद्ध आणि त्यांचा धम्म” या ग्रंथाचे मोठ्या प्रमाणावर वितरण करण्यात आले आहे. यासोबतच भारतीय संविधानाचा जागर व्हावा, संविधानातील मूल्ये प्रत्येक नागरिकापर्यंत पोहोचावीत यासाठी संविधानाच्या उद्देशिकेचे (प्रस्ताविकेचे) वितरण आणि जनजागृतीचे कार्यही ते सातत्याने करत आहेत.
तुषार मोहिते सर हे भारतीय तत्त्वज्ञानाचे गाढे अभ्यासक आणि बौद्ध तत्त्वज्ञानाचे चिंतक म्हणून ओळखले जातात. त्यांच्या प्रत्येक विचारामध्ये संविधाननिष्ठा, वैज्ञानिक दृष्टिकोन आणि मानवतावाद स्पष्टपणे जाणवतो. ते नेहमी सांगतात की, जात, धर्म, पंथ यांच्या पलीकडे जाऊन प्रत्येकाने प्रथम भारतीय म्हणून जगले पाहिजे. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी मांडलेल्या “मी प्रथम भारतीय आहे आणि शेवटीही भारतीयच आहे” या राष्ट्रनिष्ठ विचारांवर त्यांची दृढ श्रद्धा आहे.
सातारा जिल्ह्यातील फलटण तालुक्यातील सुरवडी या ग्रामीण गावात जन्मलेल्या तुषार मोहिते सरांनी आपल्या कर्तृत्वाने केवळ सुरवडी गावाचेच नव्हे, तर संपूर्ण फलटण तालुक्याचे नाव देशपातळीवर अभिमानाने उज्ज्वल केले आहे. आज त्यांचा उल्लेख तालुक्याच्या सुपुत्र म्हणून गौरवाने केला जातो.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी स्थापन केलेल्या भारतीय बौद्ध महासभेच्या धम्मकार्याला ते सातत्याने तन, मन आणि धनाने सहकार्य करीत असतात. एवढ्या मोठ्या प्रशासकीय पदावर कार्यरत असूनही त्यांच्या स्वभावात अहंकार, पदाचा गर्व किंवा दिखाऊपणा नाही. साधेपणा, नम्रता आणि समाजाभिमुखता ही त्यांच्या व्यक्तिमत्त्वाची वैशिष्ट्ये आहेत.
समाजातील शोषित, वंचित आणि उपेक्षित घटकांतील गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक व नैतिक पाठबळ देण्याचे कार्य त्यांनी सातत्याने केले आहे. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना स्पर्धा परीक्षांची संधी उपलब्ध व्हावी, या उद्देशाने स्पर्धा परीक्षा केंद्र उभारण्याच्या उपक्रमातही त्यांचे मोलाचे योगदान राहिले आहे.
आज अनेक युवक-युवती स्पर्धा परीक्षांची तयारी करताना तुषार मोहिते सरांना आपला आदर्श मानतात. त्यांचे जीवन हे यशस्वी प्रशासकीय कारकीर्द, सामाजिक बांधिलकी, धम्मनिष्ठ जीवनशैली आणि संविधाननिष्ठ आचरण यांचा सुंदर संगम आहे. त्यांच्या कार्यातून प्रेरणा घेऊन समाजातील अधिकाधिक तरुणांनी ज्ञान, प्रामाणिकपणा आणि सामाजिक उत्तरदायित्वाचा मार्ग स्वीकारावा, हीच अपेक्षा.
भारतीय बौद्ध महासभा परिवाराच्या वतीने आदरणीय तुषार मोहिते साहेबांना उत्तम आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि निरंतर यशासाठी मनःपूर्वक मंगलकामना! त्यांनी भारतीय महसूल सेवेत संविधाननिष्ठ, प्रामाणिक आणि जनहिताची सेवा अशीच अखंडपणे बजावत राहावी, हीच तथागत भगवान बुद्धांच्या चरणी प्रार्थना.
