मूत्रपिंडांचे काम शरीरातील कचरा काढून टाकून द्रवपदार्थांचे संतुलन राखणे आहे. शरीराचे संतुलन राखण्यात ते महत्त्वाची भूमिका बजावतात. मूत्रपिंडाचे योग्य कार्य दोन लहान मूत्रवाहिन्यांवर अवलंबून असते, जे मूत्रपिंडातून मूत्राशयाकडे मूत्र वाहून नेतात. जेव्हा हे मूत्रवाहिन्या ब्लॉक होतात तेव्हा मूत्रपिंडांना हळूहळू आणि शांत नुकसान होऊ लागते, ज्यामुळे त्यांची क्षमता कमी होते.
डॉक्टरांच्या मते, शांतपणे वाढणारे आजार बहुतेकदा लक्षणे लगेच दिसून येणाऱ्या आजारांपेक्षा जास्त धोकादायक असतात. मूत्रमार्गात किरकोळ अडथळा देखील कालांतराने मूत्रपिंडाचे गंभीर नुकसान करू शकतो. ज्यामुळे संसर्ग, जळजळ (हायड्रोनेफ्रोसिस) किंवा मूत्रपिंड निकामी होऊ शकते. चिंताजनक म्हणजे, बहुतेक लोकांना ते तेव्हाच लक्षात येते जेव्हा आधीच मोठे नुकसान झाले असते. मूत्रमार्गात अडथळा का येतो ते शोधूया.
मूतखडे
मूतखडे खाली सरकू शकतात आणि मूत्रमार्गात अडकू शकतात, ज्यामुळे मूत्र प्रवाहात अडथळा येतो. यामुळे तीव्र वेदना होऊ शकतात आणि संसर्ग देखील होऊ शकतो.
मागील संसर्ग किंवा शस्त्रक्रियेमुळे गाठी
वारंवार होणाऱ्या संसर्गामुळे किंवा ओटीपोटाच्या प्रक्रियेमुळे मूत्रमार्गात ऊतींचे गाठी निर्माण होऊ शकतात, ज्यामुळे मूत्रमार्ग अरुंद होतो. यामुळे लघवी करताना अडचण आणि वेदना होऊ शकतात.
जन्मजात दोष
काही मुले अरुंद किंवा असामान्यपणे जोडलेली मूत्रमार्ग (पेल्व्युरेटेरिक जंक्शन अडथळा/कंत्रणा) घेऊन जन्माला येतात, ज्यामुळे लघवीचा प्रवाह रोखला जातो. लक्षणे बहुतेकदा बालपणात दिसून येतात, म्हणून मुलाला लघवी करण्यास त्रास होत आहे याकडे दुर्लक्ष करू नका.
लिम्फ नोड्स किंवा प्रोस्टेट आणि ट्यूमर
पुरुषांमध्ये, वाढलेले प्रोस्टेट किंवा पेल्विक लिम्फ नोड्स सूज येणे यामुळे मूत्रमार्ग अरुंद होऊ शकतो. ट्यूमर देखील हे होऊ शकतात. मूत्राशय, गर्भाशय, कोलन किंवा मूत्रमार्गाभोवती तयार होणारा ट्यूमर बाहेरून मूत्रमार्ग दाबू शकतो.
वेळेवर निदान न करणे
मूत्रपिंडाच्या आजाराची लक्षणे अनेकदा उशिरा दिसून येतात. पाठ किंवा कंबरदुखी, वारंवार संसर्ग, लघवीत रक्त येणे किंवा लघवी कमी होणे ही सामान्य लक्षणे आहेत. जर लक्षणे दुर्लक्षित केली तर मूत्रपिंड पूर्णपणे खराब होऊ शकतात, ज्यामुळे मूत्रपिंड प्रत्यारोपणाची आवश्यकता भासू शकते.
