2 दिवसांपूर्वी
- कॉपी लिंक
या आठवड्यात जगभरातील लाखो लोकांनी गुरुवारी नातेवाइकांसोबत ‘थँक्सगिव्हिंग डे’ साजरा करण्यासाठी प्रवास केला. एकट्या अमेरिकेत ३ कोटींहून अधिक लोकांनी हवाई प्रवास केला. त्यापैकी एक अमेरिकन वाहतूक सचिव शॉन डफी होते. या आठवड्यात डफी आणि त्यांच्या विभागाने “नागरिकता मोहीम’ सुरू केली. या मोहिमेत एक व्हिडिओ समाविष्ट आहे. एकेकाळी चांगले कपडे घालून विमान प्रवास करणारे लाेक हाेते. त्यांची आठवण करून देणारा हा व्हिडिओ हाेता. त्यात सूट आणि टायच्या त्या दिवसांची तुलना आजच्या दृश्यांशी केली आहे. लोक पायजमा घालून विमानात चढत होते. विमान परिचारिकांशी वाद घालत अनवाणी फिरत होते. गेल्या पाच वर्षांत विमानाने प्रवास करणाऱ्या लोकांना आजच्या आधुनिक अनुभवाचा भाग म्हणून या सर्व गोष्टी सहन कराव्या लागल्या आहेत.
व्हिडिओमध्ये डफी विचारतो, “तुम्ही सन्मानजनक कपडे घातले आहेत का?’ ‘तुम्ही तुमच्या मुलांना नियंत्रित करत आहात का?’ खरे तर त्याचे स्वप्न आहे की ‘प्रवासी गर्भवती महिलांना किंवा वृद्धांना त्यांचे सामान ओव्हरहेड बिनमध्ये ठेवण्यास मदत करताना दिसावेत.’ तो त्यांना संपूर्ण प्रवासात सभ्य कपडे घातलेले पाहू इच्छितो. त्याचे ध्येय महत्त्वाकांक्षी आहे. तो म्हणतो, “चला सभ्यपणा आणि शिष्टाचार परत आणूया.’
प्रवासात अनेक गैरसोयी आहेत. देशभरातील आपल्या गाड्या पाहा. मी माझ्या विमानप्रवासात आणि विशेषतः रेल्वेप्रवासात असे पाहिले आहे की कोच अटेंडंट चांगले कपडे घातलेल्या प्रवाशांना स्वच्छ चादरी आणि उशा देतात. कधी-कधी अतिरिक्त टॉवेलदेखील देतात. तुम्ही लक्ष दिले तर तुम्हाला चांगले कपडे घातलेल्या प्रवाशांशी अटेंडंट कसे संवाद साधतात यात लक्षणीय फरक दिसून येईल. खरे तर चांगले कपडे आपले वर्तनदेखील बदलतात. चांगले कपडे घातलेली व्यक्ती किती वेळा हसते, सभ्य विनोद सांगते आणि सहप्रवाशांशी सभ्यतेने वागतात दिसतात. ते कधीही मोठ्याने बोलत नाही. परंतु काही लोक त्यांचे मोबाइल मोठ्या आवाजात वापरून लक्ष वेधण्याचा प्रयत्न करतात. ते विचारवंतांना, वाचकांना आणि एकांतवास शोधणाऱ्यांना त्रास देतात.
मला सर्वात मोठा फरक दिसला तो म्हणजे जेवताना किंवा रॅपर फेकताना त्यांचे आसन स्वच्छ ठेवण्याची त्यांची पद्धत. त्यांच्या लगेजचा आकार पाहून ही बाब आणखी स्पष्ट होते. तुम्ही कल्पना करू शकता का की मुंबईहून पाटण्ययाच्या प्रथम श्रेणीच्या विमानात लाेक जळतणाचे लाकूड घेऊन जात आहेत ? ते तिकीट तपासनीस आणि सहप्रवाशांसोबत त्यांच्या हक्कांसाठी लढतात. परंतु सार्वजनिक ठिकाणी आणि ट्रेनमध्ये प्रवास करताना कधीही त्यांच्या कर्तव्यांबद्दल चर्चा करत नाहीत.
त्यांना मिळणाऱ्या पैशाच्या महापुरात सभ्यपणा आणि सार्वजनिक वर्तन जणू वाहून गेले आहे. ही केवळ भारतातील एक सामाजिक समस्या नाही; डफी सांगतो त्याप्रमाणे अमेरिकेसारख्या सर्वात विकसित देशांमध्येही परिस्थिती अशीच आहे. सार्वजनिक ठिकाणी सभ्य वागणाऱ्यांना पुरस्कार दिले जातील, असा दिवसही दूर नाही. आपण समाजाचा सन्मान देऊन याची सुरुवात केली पाहिजे. आपला ड्रेसिंग सेन्स, बोलण्याची शैली, वर्तन आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे मोबाइल शिष्टाचारातून हे दाखवू देऊ शकताे. याचा आपल्या वर्तनावर खोलवर परिणाम होईल. कल्पना करा की विमान किंवा ट्रेनमध्ये प्रत्येक जण चांगले कपडे घातलेला आहे. ते सर्व हळू आणि सभ्यपणे बोलत आहे. मी डफीसारखा स्वप्न पाहणारा आहे.
हा लेख मोबाइलवर ऐकण्यासाठी QR कोड स्कॅन करा.
