16 तासांपूर्वी
- कॉपी लिंक
बाहू दाखवून कुणी वेळेला रोखलेय? कोण वेळेच्याही पुढेधावले आहे? कोणीही नाही. कोणीही नाही. बिहारमध्ये अपेक्षेपेक्षा जास्त जागा आल्या. का?विचारसरणीचे आपले गणित असते आणि जागांचेआपले असते. सुरुवातीला मैथिली ठाकूरला स्थानिकभाजपमध्ये तीव्र विरोधाचा सामना करावा लागला. मग तेतिला रोखण्यासाठी असो किंवा पंकज सिंग यांना कसेहीकरून भाजपच्या बाजूने आणण्यासाठी असो, किंवासुशासन दाखवण्यासाठी असो. निवडणुकीच्या अगदीतोंडावर शक्तिशाली अनंत सिंग यांना तुरुंगातटाकण्यासाठी असो! आपण या सर्व कूटनीतीच्याहालचाली बाजूला ठेवल्या तरी प्रत्येकाने हे मान्य केलेपाहिजे की इतर कोणताही राजकीय पक्ष निवडणुकीतभाजपाइतके कठोर परिश्रम करू शकत नाही. भले मगत्यांची पातळी काहीही असो. गुजरात- भाजपसाठी तुलनेने तो सोपा आहे आणि बिहारभाजपसाठी कठीण मानले जाऊ शकते. भाजप दोन्हीठिकाणी तितकेच कठोर परिश्रम करते. त्यांचे कार्यकर्ते,आरएसएसच्या स्वयंसेवकांसह घरोघरी जाऊन कामकरतात. ते इतर कोणीही करू शकत नाही. कदाचित,सत्तेत दीर्घकाळ राहिल्यामुळे त्यांच्याकडे कार्यकर्त्यांचीमोठी संख्या आणि मोठा उत्साह आहे. त्यांच्याविरोधकांमध्ये दोन्हीची कमतरता आहे. त्यामुळेच हे शक्य होत असावे! कारण काहीही असो निकाल काहीही असोपण कठोर परिश्रमाची कमतरता नाही. आता प्रश्नउद्भवतो : बिहारमध्ये त्यांनी २०२ कसे गाठले ? खरे तर भाजपचा अपेक्षित आकडा १६० (एनडीए) होता?प्रत्यक्षात सुशासन बाबू (नितीश कुमार) यांचा चेहरा, पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचा तडका आणि जीविका दीदी – हेतीन घटक नक्कीच खरे आहेत. परंतु सर्वात मजबूत मुद्दा ‘जंगल राज’चा होता. जंगल राजबद्दल आपण असे म्हणू शकतो की ते २०-२५ वर्षांपूर्वी होते. आजच्या तरुणांना तेकसे आठवत असेल? पण बिहारच्या रस्त्याने चालताना प्रत्येक मुलाला ते आठवते. निश्चितच हे तरुण, पहिल्यांदा किंवा दुसऱ्यांदा मतदान करणारे त्यावेळी जन्मालाहीआले नसतील. परंतु त्यांचे आजी-आ जोबा, त्यांचेपालक, त्यांना कथा सांगतात. चालत्या मोटारसायकलमधून चाव्या कशा काढल्या जात व त्यांना घरीजाण्यास सांगितले जात होते. लोक घरी जात असत.त्यांना वाटायचे की प्राण वाचले हेच पुष्कळ आहे. पाटणासारख्या शहरातही महिलांना संध्याकाळनंतर बाहेर पडणे कठीण होते. म्हणूनच भाजप आणि जदयूने यानिवडणुकीत ‘जंगलराज’वर सर्वाधिक लक्ष केंद्रित केले.विरोधी पक्षांना हे समजले नाही. ते एसआयआ मध्येअडकले. नितीशबाब ंविरुद्ध त्यांचे काहीही बोलणे नव्हते.एसआयआरचा मुद्दा पेटवल्यानंतर राहुल गांधी अचानकगायब झाले. तोपर्यंत गंगेतून बरेच पाणी वाहून गेले होते. तेखूप नंतर पुन्हा दिसले तेव्हा त्यांनी थेट पंतप्रधानांवरवारंवार हल्ला केला. हे देखील लोकांना चांगले वाटलेनाही. विरोधी पक्ष मोदींना विरोध करतो तेव्हा आजही हीबाब विरोधकांच्या विरोधात जाते. दुसरीकडे प्रत्येकपावलावर विरोधी पक्षात समन्वयाचा अभाव स्पष्ट दिसतहोता. काँग्रेसमध्येच मतभेद निर्माण होत होते. काहीकाँग्रेस सदस्य कमकुवत उमेदवारांना तिकिटे देण्याचा मुद्दाउपस्थित करत होते तर काही त्यांच्या संघटनेवर किंवासंघटनेच्या सदस्यांवर तिकिटे विकल्याचा आरोप करतहोते. राहुल गांधी व तेजस्वी यादव यांनी एकत्र फार कमीसभा घेतल्या. ते इकडे तिकडे एकटेच धावताना दिसले.नंतर, तेजस्वी यादव शक्य तितक्या सभा घेण्याचा विक्रमप्रस्थापित करण्यासाठी निघाले. त्यांनी दिवसाला १६ सभाघेतल्या. काही ठिकाणी दोन मिनिटे थांबले, तर कुठेअडीच मिनिटे थांबून हात हलवला. निवडणूक चिन्हदाखवले आणि पुढे निघून गेले. लोकांपर्यंत आपला संदेशपोहोचवण्यात ते मोठ्या प्रमाणात अपयशी ठरले. म्हणूनचत्यांचा एमवायचा त्यांचा फॉर्म्युला वाईटरित्या अपयशीठरला. एनडीएने या मुस्लिम/ यादवच्या आघाडीलामहिला/युवा युतीमध्ये रूपांतरित केले. त्यात ते यशस्वीठरले. बिहारमध्ये मुस्लिम बहुल सुमारे ५० जागा आणि यादवबहुल सुमारे ६० जागा आहेत. परंतु राजद किंवामहाआघाडीला या जागा मिळवता आल्या नाहीत.महाआघाडीची एकत्रित ताकदही ३५ पेक्षा पुढे जाऊशकली नाही. त्यांच्या काही मित्रपक्षांना शून्य जागामिळाल्याचे दिसून आले. राहुल गांधींसोबत डबक्यातउडी घेणारे हे तेच लोक होते. जनतेने त्यांना छोट्यातळ्यातच राहू दिले. त्यांना पुन्हा जमिनीवर पाऊल ठेवूदिले नाही. या लेखाला मोबाइलवरऐकण्यासाठी क्यू आरकोडला स्कॅन करावे. पावलागणिक स्पष्ट दिसत होता समन्वयाचा अभाव.. विरोधकांमध्ये समन्वयाचा अभाव प्रत्येकपावलावर स्पष्ट दिसत होता. काँग्रेस पक्षातमतभेद होते. काही काँग्रेस सदस्य कमकुवतउमेदवारांना तिकिटे देण्याचा मुद्दा उपस्थितकरत होते, तर काही त्यांच्याच संघटनेवरकिंवा संघटनेच्या सदस्यांवर तिकिटेविकल्याचा आरोप करत होते.
