Hair Growth Serum: तैवानच्या संशोधकांनी एक रब-ऑन सीरम विकसित केलंय, ज्यामुळे टक्कल पडलेल्या उंदरांना फक्त तीन आठवड्यात नवीन केस वाढू लागले. या शोधात केस प्रत्यारोपणाचे आणि महागड्या उपचारांचे दिवस संपवण्याची क्षमता आहे. या शोधामुळे केसगळतीच्या पारंपरिक उपचारांना मागे पडू शकतात. कारण यात शस्त्रक्रिया किंवा महागड्या थेरपीची गरज नाहीय. उंदरांच्या प्रयोगातून मिळालेल्या यशाने मानवी चाचण्यांचा मार्ग मोकळा झालाय. याबद्दल सविस्तर जाणून घेऊया.
प्रेरणा कशी मिळाली?
त्वचेला किरकोळ जखम किंवा जळजळ झाल्यास ‘हायपरट्रायकोसिस’ निर्माण होते, ज्यामुळे त्या भागात असामान्य केसवाढ होते, असे संशोधकांना आढळले. याच निरीक्षणावरून त्यांनी केसांच्या मूळांपर्यंत पोहोचणाऱ्या यंत्रणेचा शोध घेतला आणि सीरमची निर्मिती केली.
उंदरांवरील प्रयोग यशस्वी
टक्कल असलेल्या उंदरांच्या त्वचेवर सौम्य उत्तेजक (सोडियम डोडेसिल सल्फेट) लावल्यावर रोगप्रतिकारक पेशी सक्रिय झाल्या. त्यांनी त्वचेखालील चरबी ऊतकांना सिग्नल दिले, ज्यामुळे फॅटी अॅसिड सोडले गेले. हे अॅसिड सुप्त केसकूपांच्या स्टेम सेल्सना ‘जागे’ करून नवीन रोमांचा उगवतात, असे आढळले.
सीरमचे गुपित घटक
जळजळ टाळणाऱ्या या सीरममध्ये दोन मोनोअनसॅच्युरेटेड फॅटी अॅसिड आहेत. म्हणजेच ऑलेइक आम्ल आणि पाल्मिटोलिक आम्ल आहे. हे घटक मानवी चरबीत आणि ऑलिव्ह, अवोकॅडो तेलांसारख्या वनस्पती तेलांमध्ये नैसर्गिकरित्या आढळतात. उंदरांवर थेट लावल्यास ते पारंपरिक उत्तेजकाइतकेच प्रभावी आणि सुरक्षित असल्याचे संशोधक सांगतात.
मानवी वापराकडे वाटचाल
संशोधकांनी सीरमचे पेटंट घेतले असून आता क्लिनिकल ट्रायल्सची तयारी सुरू आहे. यशस्वी झाल्यास हे सीरम ओव्हर-द-काउंटर उत्पादन म्हणून बाजारात येईल. अनुवांशिक, हार्मोनल किंवा वयामुळे होणाऱ्या टक्कलवर हा उपाय क्रांतिकारी ठरू शकतो, असे संशोधकांचे म्हणणे आहे.
वैज्ञानिक महत्त्व
या शोधामुळे सौंदर्यासोबतच स्टेम सेल सक्रियतेच्या नव्या यंत्रणेचा उलगडा झालाय. त्वचेच्या निसर्गातील ‘रिपेअर’ प्रक्रियेचा वापर करून केसगळती थांबवणे शक्य झाल्यास जगभरातील लाखो लोकांना स्वस्त, सोपा पर्याय मिळू शकणार आहे.
भविष्यात काय?
मानवी चाचण्या 1-2 वर्षांत सुरू होऊ शकतात. यश मिळाल्यास दाट केस मिळवणे स्वप्न राहणार नाही. मात्र सुरक्षितता आणि दीर्घकालीन परिणाम तकाय होतात? हे पाहणे महत्वाचे ठरणार आहेत. असे असले तरी हा शोध सौंदर्य उद्योगाला नवे वळण देणारा ठरेल.
(Disclaimer -वरील माहिती सामान्य संदर्भांवरून घेण्यात आली आहे. ‘झी २४ तास’ याची खातरजमा करत नाही.)
FAQ
१. तैवानच्या सीरममुळे टक्कल पडलेल्या उंदरांना केस कसे वाढले?
सीरममध्ये ऑलेइक आम्ल आणि पाल्मिटोलिक आम्ल हे दोन फॅटी अॅसिड आहेत. हे त्वचेखालील चरबी ऊतकांना सक्रिय करतात, ज्यामुळे सुप्त केसकूपांच्या स्टेम सेल्स जाग्या होऊन २१ दिवसांत नवीन केस उगवतात.
२. हा सीरम कसा वेगळा आहे आणि त्याची प्रेरणा काय?
हा सीरम जळजळ न करता काम करतो, ज्यात शस्त्रक्रिया किंवा महागड्या उपचारांची गरज नाही. प्रेरणा ‘हायपरट्रायकोसिस’मधून मिळाली – त्वचेला किरकोळ जखम झाल्यास असामान्य केसवाढ होते, याच यंत्रणेचा वापर केला आहे.
३. मानवी वापर कधी होईल आणि त्याचे भविष्य काय?
सीरमचे पेटंट घेतले असून १-२ वर्षांत क्लिनिकल ट्रायल्स सुरू होतील. यशस्वी झाल्यास ओव्हर-द-काउंटर उत्पादन म्हणून बाजारात येईल आणि अनुवांशिक-हार्मोनल टक्कलवर क्रांतिकारी उपाय ठरेल.
